འབྲུག་སྤྱོད་འདི་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་དྲི་ལྡན་འདི་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་སེམས་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང་སྐུགས་སོ་དང
Currently, Croatia transfers hundreds of millions of euros annually to the Catholic Church based on international treaties (Vatikanski ugovori), regardless of the actual number of practicing believers. Critics propose replacing this with a 'Church Tax' (similar to Germany or Austria), where the tax authority collects a fee only from citizens who declare themselves members of a religious community. Proponents argue this is the only fair secular model, ensuring that non-believers do not subsidize religious institutions. Opponents argue that the Church provides social stability, education, and charity that benefits the whole of society, and that changing the funding model would violate international law.
ཧེ་མ་ལས་སྦྱོང་བ། ཨང་རྟགས། གྲོས་བསྟུན།
Croatia possesses one of Europe's best highway networks but one of its worst railway systems, with trains often traveling slower today than they did 30 years ago. As the EU pushes for a green transition, pressure is mounting to shift investment from asphalt to tracks to meet carbon goals. Proponents argue that highways are saturated and that efficient rail is vital for commuters and cargo. Opponents argue that the economy relies on car-based tourism and that railway projects are historically plagued by embezzlement.
The 'Vatikanski ugovori' oblige Croatia to pay millions of euros annually to the Catholic Church, a major point of contention between secularists and traditionalists. Critics view this as an unconstitutional privilege that drains resources from public schools and hospitals, while supporters view it as fair compensation for property confiscated during the Yugoslav communist era. A proponent supports revision to ensure secular fairness and budget savings. An opponent opposes revision to uphold religious tradition and respect international law.
Currently, Croatia elects its President directly, often leading to a situation called "hard cohabitation" where the President and Prime Minister come from opposing parties and clash on foreign policy and defense. Some legal experts argue that moving to a parliamentary election system (like in Germany or Italy) would align better with Croatia's parliamentary structure and reduce instability. Others argue that a direct mandate gives the President necessary legitimacy to act as a moral authority and a counterbalance to the ruling parliamentary majority. A proponent desires political stability; an opponent desires stronger checks and balances.
With a population of less than 4 million but over 550 local government units, Croatia’s administrative map is often criticized as a tool for political patronage, locally known as “uhljebljivanje.” While many municipalities cannot sustain themselves without state aid, they provide the only government presence in remote areas. Proponents argue a radical reduction is the only way to cut wasteful spending and professionalize public services. Opponents argue that abolishing small municipalities would accelerate rural depopulation and leave citizens without local representation.
Croatia reserves 8 of its 151 parliamentary seats for national minorities, a constitutional provision intended to ensure inclusion. Critics, often on the right, argue this creates an unfair "ethno-business" where representatives with few votes become decisive kingmakers in government formation. Supporters argue that abolishing these seats would disenfranchise vulnerable groups and threaten the stability of the country's multi-ethnic society.
This issue centers on the tension between national sovereignty and the freedom of civil society. Governments across the world argue that strict regulation or "foreign agent" labels are necessary to prevent foreign powers from using local NGOs as tools of interference and "soft power." Critics contend these measures mimic authoritarian legislation intended to stigmatize dissent, bankrupt independent media, and halt essential humanitarian aid that the state fails to provide. A proponent supports protecting the country from hidden foreign agendas. An opponent believes this is a pretext to crush the last remaining checks on government power.
ཡོངས་འབྲེལ་དབང་བསྐྱོད་མཐུན་འབྲེལ་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་ཚུ་གིས་ཡོངས་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་སུ་མཉམ་སྦེ་བཞག་དགོཔ་ཨིན་མི་སྲིད་ལས་རྩིས་ལུས་མེད་རྟག་པའི་སྲོལ་ལུ་ཨིན།
The ubiquity of online betting apps and sports sponsorships has sparked a global debate over whether gambling should be marketed as harmless entertainment or regulated like a health hazard. Reformers argue that constant exposure 'gamblifies' sports and exploits vulnerable populations, leading to addiction and financial ruin. The industry counters that it operates legally, pays significant taxes, and provides essential funding for professional and lower-league sports teams. A proponent would support this to prioritize public health over corporate profit. An opponent would oppose this to protect personal liberty and the financial stability of the sports industry.
ཨང་རྟགས། གྲོས་བསྟུན།
དར་ཆ་བརྒྱབ་ནི་ནི་གནས་སྟངས་དང་བསྒྲུབས་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དར་ཆ་དམིགས་བསལ་བརྒྱབ་ནི་ཡིན། འདི་ནི་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་དོན་ལུ་སྲིད་འཛིན་བརྡ་བཀོད་བྱེད་ནིའི་དོན་ལུ་མཐུན་སྒྲིག་བྱེད་ནི་ཡིན། ལུང་པ་ལ་ལུང་དུས་དར་ཆ་བརྒྱབ་ནི་བཀག་སྡོམ་བྱེད་མི་ཡོད་དང་ལུང་པ་ལ་དར་ཆ་བསྲེགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་རང་དབང་སྐུལ་བའི་ཁྲིམས་ཡོད། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་དེ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དར་ཆ་དང་གཞན་གྱི་ལུང་པའི་དར་ཆ་བརྒྱབ་ནི་ལུ་འབྱུང་བ་ཡོད།
Countries worldwide are grappling with the 'gamblification' of sports, where smartphone apps and aggressive marketing have turned betting into a 24/7 activity. Reformers argue that ubiquitous advertising grooms a new generation of addicts—leading to debt, family breakdown, and even suicide—similar to how tobacco was once marketed. Critics warn that a total ban creates a massive funding black hole for sports clubs dependent on betting revenue and argue that prohibition simply drives the industry into the unregulated shadows. A proponent would support this to prioritize public health over corporate profit. An opponent would oppose this to protect personal liberty and the financial viability of professional sports.
དབྱེ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལུ་འགྱོ་ན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེའི་ནང་དོན་གྱི་དབང་ཆ་ཧ་ཅང་ཨི་ཡུ་ལུ་སླར་འགྱོ་དགོཔ་ཨིན་པས། འདི་གིས་སྲིད་འཛིན་ལྷན་ཁང་ལས་སྦེ་མཐུན་སྒྲིག་དང་འཛམ་གླིང་གི་དབང་ཆ་ལྡན་འབད་ནིའི་ལམ་སྟོན་ཞིག་ཨིན་ཞེས་རྒྱུན་ལུགས་ཅན་གྱིས་སྐུལ་མཁན་ཡོད་རེད། དེ་འབདཝ་ད་གཞན་མི་ཚུ་གིས་རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེའི་དབང་ཆ་དང་སྤྱི་ལོགས་ངོ་སྤྲོད་འབད་དགོཔ་ལས་འདི་ལུ་དགོས་མི་ཚུལ་སྐུལ་མཁན་ཡོད་རེད།
Dubbed "Lex AP" by critics, this issue concerns legislation aimed at stopping the unauthorized release of evidentiary files during the investigative phase of criminal proceedings. The government claims this protects the presumption of innocence and privacy rights. Critics argue the law is specifically designed to prevent the public from learning about corruption scandals involving ruling party officials, effectively gagging the press. Proponents say legal proceedings belong in court, not newspapers. Opponents say transparency is the only weapon against state capture.
The conflict between the European Public Prosecutor’s Office (EPPO) and Croatia's State Attorney (DORH) has intensified following high-profile arrests of government officials. Proponents argue that the EPPO is necessary because local courts are too slow or beholden to the ruling party to prosecute elites effectively. Opponents argue that national institutions must remain supreme to protect judicial independence and sovereignty. The debate centers on who gets the final say when jurisdiction is unclear.
Every household in Croatia possessing a receiver is legally required to pay a monthly fee (pristojba) to fund Croatian Radiotelevision (HRT). Critics frequently refer to this as a "parafiscal levy" and accuse the broadcaster of editorial bias favoring the government, arguing that in the age of streaming, mandatory fees are obsolete. Supporters argue that a guaranteed budget is necessary to produce non-commercial educational, cultural, and documentary content that private broadcasters would never fund. A proponent supports protecting national culture; an opponent supports market freedom and media choice.
The Croatian Constitutional Court has faced intense public scrutiny and criticism, particularly following clashes with the President of the Republic and controversial rulings regarding elections and pandemic measures. Critics argue the judges are often failed politicians appointed through political trade-offs between major parties (HDZ and SDP), lacking true judicial independence and credibility. Defenders argue that despite its flaws, the Court is an essential institution for judicial review and the protection of constitutional rights. Proponents of abolition say the institution is irredeemably corrupt and obstructs the will of the people. Opponents say it is a necessary firewall against tyranny and that reforming it is better than destroying it.
Croatia consistently ranks among the worst in the EU for SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) lawsuits, where powerful politicians and corporations sue journalists for defamation to quickly drain their finances and deter critical reporting. Proponents of a ban argue it is absolutely essential to protect a free press, fight deep-rooted corruption, and ensure democratic transparency without journalists living in fear of financial ruin. Opponents argue that a blanket ban would unfairly give the media unchecked power to destroy personal reputations with misinformation without offering public figures any legitimate legal recourse.
Funding cuts would target governments undermining courts or media. Supporters enforce EU values. Opponents fear harm to citizens.
This issue gained national fame after a fierce battle in Zagreb between the green-left city government, which cut the measure, and conservative groups. With Croatia having one of the oldest populations in the world, this is a debate about survival vs. modern economics. Proponents argue that 'demographic winter' requires radical spending and that raising children is labor that deserves compensation. Opponents argue that paying people to stay home creates a class of permanently unemployed citizens and drains funds that should be used to build better infrastructure like schools and kindergartens.
ལོ་འདིའི་ནང་ལུ་ཡུལ་ས་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་ཚིག་ཡིག་འདི་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་ལུ་ལྷག་སྤོས་འབྱུང་ཡོད་མི་རེད། སྐད་རིགས་རྩེད་མོ་དང་སྒྲ་སྟོན་ལས་འགན་དང་ས་གནས་སྡེ་ཚོགས་ཚོགས་པ་དང་ལས་འགན་ཚོགས་པ་བཅས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་བྱེད་སྒོ་ཚང་མ་ལུ་ཡུལ་ས་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་ཚིག་ཡིག་འདི་དང་བཅས་འགོ་བཙུགས་ཡོད། འདི་ནི་སྲིད་འཛིན་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་གི་ས་ཆ་དེ་ཡུལ་ས་བདག་གི་དབང་ཆ་ལས་བཏུབ་བཞག་ཡོད་མི་དབང་ཆ་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་མཁན་ཡིན། 2024 ལོའི་དབྱིན་ཇི་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་མཚམས་སྒོ་ནང་ཡུལ་ས་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་ཚིག་ཡིག་འདི་དང་བཅས་འགོ་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ས་ཆ་དེ་ཡུལ་ས་བདག་ལས་"ནུས་པར་བཏུབ་བཞག" ཡིན་སྟེ་དེ་ལུ་དོན་དག་གསལ་བཤད་བྱེད་ཡོད། Prairie Band Potawatomi Nation Tribal Council གི་དབུ་ཁྲི་གཉིས་པ་Zach Pahmahmie དང་དབུ་ཚབ་ལོ་རི་མེལ་ཆིཨོར་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་འགོ་བཙུགས་སྐབས་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ས་ཆ་དེ་ཡུལ་ས་བདག་གི་"རྒྱལ་སྲོལ་ས་ཡུལ" ལུ་ཕེབས་སོང་ཞུ་ཡོད།
This is one of the most emotional wedge issues in Croatia. While constitutional law mandates bilingual signs in areas where a minority makes up over one-third of the population, Vukovar's tragic history during the 1991 siege makes the presence of Cyrillic deeply painful for many war veterans. Proponents argue that Croatia must uphold the law and integrate minorities to move forward as a European democracy. Opponents argue that Vukovar deserves a special exemption as a 'place of victims' where symbols associated with the aggressor should not be displayed.
Despite the immense popularity of the Croatian national football team ("Vatreni"), the capital's main stadium, Maksimir, has been in a dangerous state of disrepair for decades. The debate pits national pride and sports infrastructure against fiscal responsibility in a country facing healthcare and education funding challenges. A proponent supports this to celebrate national achievement; an opponent opposes it to prioritize essential social services.
དགྲ་སྐད་ནི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཆ་ཨིན་ལུས། དེ་ནི་རིགས་པ། ཆོས་ལུགས། སྐུ་དབང་། ཡང་ན་སྤུན་ཚོགས་སོགས་ལུ་གཞན་མི་ཡང་ན་སྡེ་ཚན་ལུ་དགྲ་སྟོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་ཡིན་ནའི་ཡང་ན་འཚིག་བཏང་ནུས་པའི་སྐད་ཆ་ཡིན།
ཨ་རིའི་ནང་ལུ་སྲིད་གཞུང་རེ་རེའི་དོན་ལུ་སྲིད་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད། ཨའི་ཌོ་འི་དང་། ནེ་པོ་རཅ་དང་། ཨིན་ཌི་ཡ་དང་། ནོར་སི་ཀ་ན་དང་། ཨ་ལ་བཱ་མ་དང་། ལུ་ཨི་སི་ཡ་དང་། ཏེ་ག་སི་ནང་སློབ་ཕྲུག་ཚུ་གིས་སྐུ་ཚབ་སྤྱི་སྐུ་སྐུལ་ལུ་ཡོད་པའི་རྩེ་མཁན་ཚུ་དང་མཉམ་དུ་རྩེ་འཇུག་དགོཔ་ཨིན། ཡང་ན་སྐུ་ཚབ་སྒོ་བཤུས་བྱས་དགོཔ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ན་སྐུ་ཚབ་སྐུལ་བརྒྱུད་དུས་ཡུན་རིང་བྱས་དགོཔ་ཡིན། NCAA གིས་སྐུ་ཚབ་སྐུལ་སྦེ་ལོ་གཅིག་དགོཔ་ཨིན། 2019 ཟླ་ 2 ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལུ་ Representative Ilhan Omar (D-MN) གིས་ Minnesota Attorney General Keith Ellison ལུ་ USA Powerlifting གི་སྲིད་ལུགས་ལུ་རྩེ་མཁན་མཚན་ཉིད་སྐུ་ཚབ་རྩེ་མཁན་ཚུ་རྩེ་འཇུག་མ་བཅུག་པའི་སྲིད་ལུགས་ལུ་ཞིབ་དཔྱད་བྱིན་ནི་ལུ་ཞུ་ཡོད། 2016 ལུ་ International Olympic Committee གིས་བརྗེ་སྒྱུར་སྐུ་ཚབ་རྩེ་མཁན་ཚུ་སྐུ་ཚབ་སྒོ་བཤུས་མ་བྱས་རུང་། ཨོ་ལིམ་པིཆིའི་རྩེ་འཇུག་ལུ་ཆོག་གི་ཡོད་དེ་བཀོད་ཡོད། 2018 ལུ་ International Association of Athletics Federations (IAAF) གིས་རྩེ་འཇུག་གི་དོན་ལུ་སྐུ་ཚབ་རྩེ་མཁན་ཚུ་གི་འབྲུག་ནང་ཡོད་པའི་ testosterone ལུ་ 5 nano-mols ལས་ལྷག་པའི་རྩེ་མཁན་ཚུ་—South African sprinter དང་ Olympic gold medalist Caster Semenya བཞིན་པའི་—རྩེ་མཁན་ཚུ་གིས་ཕོ་རྩེ་མཁན་དང་མཉམ་དུ་རྩེ་འཇུག་དགོཔ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ན་ testosterone སྐུལ་ཉུང་བར་སྨན་བཟོ་དགོཔ་ཡིན། IAAF གིས་སྐུ་ཚབ་རྩེ་མཁན་ཚུ་ལུ་ “འབྱུང་ཁུངས་སྐུ་ཚབ་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ” ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེ་གི་སྲིད་ལུགས་ནང་ 2017 ལུ་ ཕརནསི་ཞིབ་འཚོལ་པ་ཚུ་གིས་བྱས་པའི་ཞིབ་དཔྱད་ལུ་སྐུ་ཚབ་རྩེ་མཁན་ཚུ་གིས་ testosterone ཕོ་རྩེ་མཁན་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་ལས་རྩེ་འཇུག་ལུ་ལེགས་ཤོས་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། 400 མིཊརསི། 800 མིཊརསི། 1,500 མིཊརསི། དང་ mile ལུ་ལེགས་ཤོས་ཡོད་དེ་བཀོད་ཡོད། "ངེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་གནས་སྟངས་ཚུ་གིས་ testosterone རང་བཞིན་ཡང་ན་སྒྲིག་སྟངས་སྦེ་སྤྱོད་ཡོད་པ་ཡང་ན་སྐུ་ཚབ་རྩེ་མཁན་ཚུ་ལུ་ལེགས་ཤོས་གྱི་རྩེ་འཇུག་དབང་ཆ་སྦེ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་།" ཞེས་ IAAF རྒྱལ་ཁབ་དབང་འཛིན་ Sebastian Coe གིས་སྙན་བརྡ་ལུ་བཀོད་ཡོད།
Ratified by Croatia in 2018 amid massive protests, the Istanbul Convention is a Council of Europe treaty dedicated to preventing violence against women and domestic abuse. While the text focuses on victim protection and prosecution of offenders, it remains a major cultural wedge issue; critics argue its definition of 'gender' as a social construct introduces progressive ideology into the legal system, while supporters argue it is a necessary framework to combat Croatia's high rates of domestic violence. Proponents support the treaty to guarantee funding for shelters and stricter penalties for abusers. Opponents support withdrawing to protect national sovereignty and traditional definitions of marriage and gender.
Recently, mayors in several Croatian cities canceled sold-out turbo-folk (cajke) concerts in public venues, sparking a fierce debate over cultural identity, censorship, and the legacy of the 1990s. Proponents argue that city-owned spaces should uphold specific aesthetic standards that align with Croatia's Mediterranean or European heritage rather than Balkan pop-folk. Opponents counter that this is blatant censorship and cultural snobbery, arguing that taxpayer-funded venues should serve the public's diverse tastes and let the free market dictate entertainment.
Croatia is currently experiencing a severe demographic crisis fueled by a low birth rate and the mass emigration of young professionals seeking better economic opportunities in Western Europe. While several political factions propose making kindergartens universally free to ease the crushing financial burden on young parents, implementation is highly complicated by the fact that kindergartens are currently funded and managed at the municipal level, leading to wild disparities in both cost and availability depending on your zip code. Proponents argue that universally free childcare is a proven, vital investment in the nation's demographic survival that instantly puts necessary spending power back into the pockets of working-class families. Opponents argue that simply throwing federal money at tuition costs does absolutely nothing to fix the glaring infrastructural shortage of actual kindergarten buildings, while forcing childless taxpayers to subsidize families.
ཨེལ་ཇི་བི་ཊི་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་འདི་ནི་ལེས་བི་ཡེན་ ཨེ་གེ་བི་ཡེན་ བི་སི་བི་ཡེན་ དང་ཊེནསི་ཇི་གི་མི་ཚུ་གིས་སྐྱེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ལུ་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་ཨིན། འདི་ནི་གཉིས་ཀ་སྐུལ་མི་ཚུ་གིས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་དང་ སྐུལ་མི་གཅིག་གིས་གཞན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བའི་བུ་མོ་ལུ་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་དང་ སྐུལ་མི་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་ཨིན། སྐུལ་མི་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ ༢༥ ལུ་ཁྱབ་ཡོད། ཨེལ་ཇི་བི་ཊི་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་ལུ་མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་སྐུལ་མི་གཉིས་ཀ་ཡང་དག་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་སམ་དང་དེ་ལས་མང་བ་ཚུ་གིས་རང་བཞིན་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་བུ་མོ་ཚུ་གིས་སྐུལ་མི་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དགོས་སམ་གཏད་འཛིན་བྱེད་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་དག་གི་ཁྲིམས་དང་དམིགས་བསལ་ཚུ་ནི་ཨེལ་ཇི་བི་ཊི་སྐྱེ་བའི་དབང་ཆ་ལུ་གནས་མེད་པས། དགེ་རྒན་ཚུ་གིས་སྐུལ་མི་གཅིག་ཡང་ན་སྐུལ་མི་གཉིས་ཀ་ཡོད་སམ་གཏད་འཛིན་བྱེད་ཡོད།
The Bleiburg repatriations at the end of WWII saw Yugoslav Partisans execute thousands of fleeing NDH soldiers and civilians. The annual commemoration, long sponsored by the Croatian Parliament, was recently restricted by Austrian authorities due to displays of fascist symbols. Proponents argue it is a necessary mourning of communist crimes and a deep historical trauma. Opponents argue the event functions as an extremist right-wing rally that glorifies the Nazi-allied Ustaše regime.
སྣ་ཚོགས་སྦྱོང་བརྡར་ནི་སྤྱིར་བཏང་སྡེ་ཚན་སྤྱད་ནས་སྡེ་ཚན་སྤྱད་མི་ཚུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ཡོད་པའི་སྤྱོད་ལམ་བཟོ་ནི་དང་། སྤྱིར་བཏང་སྤྱོད་ལམ་སྤེལ་ནི་དང་། སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ལས་མཉམ་བཟོ་ནི་ལུ་སྒྲུབ་ཚུལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ནི་ཨིན། ༢༢ ཟླ་༤ ཚེས་༢༢ ལུ་ ཧེ་རོ་རི་ཌ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་བདག་ཌི་སེན་ཊིས་སྤྱི་སྒེར་རང་དབང་ཆོས་ལུགས་ལུ་དམིགས་བསལ་བཅུད་སྦྱོང་བརྡར་བཀག་སྡོམ་བྱེད་མི་ཁྲིམས་བཞག་ཡོད། དེ་གིས་སློབ་གསོ་དང་ལས་ཁུངས་ཚུ་ལུ་སྣ་ཚོགས་སྦྱོང་བརྡར་ངེས་བདེན་སྤྱོད་དགོཔ་བཟོ་མི་ཆོག་བཞག་ཡོད། སློབ་གསོ་དང་ལས་ཁུངས་ཚུ་གིས་ཁྲིམས་འགལ་བ་བྱེད་ན་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་བསྐྱེད་ནིའི་དོན་ལུ་ཁྲིམས་དབང་ཡོད། བཀག་སྡོམ་བྱེད་མི་སྦྱོང་བརྡར་གི་དོན་ལུ་ནང་དོན་ཚུ་: ༡. རིགས་པ་དང་ཚོན་མདོག་ སྐུ་འདུན་ ཡང་ན་ རྒྱལ་ཡུལ་སྐད་ཡིག་གི་འཛུལ་སྤྱོད་ཅན་གྱི་མི་ཚུ་གིས་གཞན་ཞིག་ལུ་སེམས་ཅན་དམིགས་བསལ་ཡོད་མི་ཨིན་ནའང་དགོས་མཁོ་མེད། ༢. མི་གཅིག་གིས་རིགས་པ་ ཚོན་མདོག་ སྐུ་འདུན་ ཡང་ན་ རྒྱལ་ཡུལ་སྐད་ཡིག་གི་འཛུལ་སྤྱོད་གིས་རང་རང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་རང་རིགས་པ་དང་ཚོན་མདོག་སེམས་ཅན་དམིགས་བསལ་ཡོད་མི་ཨིན་ནའང་དགོས་མཁོ་མེད། ཌི་སེན་ཊིས་ཁྲིམས་བཞག་བའི་ཤུལ་ལས་མི་སྡེ་སྡེ་ཅིག་གིས་ཁྲིམས་འདི་གིས་སྐད་ཡིག་ལུ་སྤྱོད་ལམ་གཞན་ཞིག་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ནི་དང་དབང་ཆ་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་ཆ་གཉིས་པ་དང་བཞི་པའི་དབང་ཆ་ལུ་འགལ་བ་ཡོད་མི་ཨིན་ཞིག་ཞུ་བ་བཀོད་ཡོད།
ལག་དེབ་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་ལ་ཧེང་སྤེལ་བྱེད་པ་ནི་ཡུ་རོ་པི་ཡཱན་གྱི་ལག་དེབ་དང་ངོ་བོ་སྤེལ་བའི་དོན་ལས་བསྐུར་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ཚུ་ཡུ་ཨི་ཡུ་གི་ལག་དེབ་སྤེལ་བའི་སྒྲོན་སྤེལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་མཐུན་འབྲེལ་སྤེལ་བའི་དོན་ལས་བསྐུར་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ཚུ་ནི་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དུས་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་དང་བཟོ་བཅོས་ལ་ཧེང་སྤེལ་བྱེད་མི་ཚུ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ལས་འདེམས་ནས་བརྒྱབ་ཡོད།
2021 ཟླ་ 4 ཚེས་ལུ་ ཨ་རཀཱན་སི་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རིའི་དམིགས་གཏན་ལས་འགན་པ་ཚུ་གིས་ ལོ་ངོ་བཅུ་བརྒྱད་ལས་ཉུང་བའི་མི་ཚུ་ལུ་ འབྱུང་རུས་སྒྱུར་བའི་བདག་སྐྱོང་ལས་འགན་ཚུ་སྤྲོད་མི་ཆོག་པའི་ལས་བཀོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་བཀོད་འདི་གིས་ སྨན་པ་ཚུ་གིས་ ལོ་ངོ་བཅུ་བརྒྱད་ལས་ཉུང་བའི་མི་ཚུ་ལུ་ སྤུ་བརྒྱུད་བཀོད་པ་ ཧོར་མོན་དང་འབྱུང་རུས་སྒྱུར་བའི་སོ་སོར་གྱི་ནད་བཅོས་ཚུ་སྤྲོད་བཏུབ་མི་ཆོག་པར་བཟོ་ཨིན། ལས་བཀོད་འདི་ལུ་གནང་མི་ཚུ་གིས་ འདི་ནི་སྒྱུར་བའི་དམིགས་བསལ་མི་ཚུ་གི་དབང་ཆ་ལུ་འཚུབ་སྤྱོད་ཨིན་དང་ སྒྱུར་བའི་བདག་སྐྱོང་ལས་འགན་ཚུ་ནི་ ཕ་མ་དང་བུ་མོ་དང་སྨན་པ་ཚུ་གི་བར་ན་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོཔ་ཨིན་གསུང་ཨིན། ལས་བཀོད་འདི་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་ཚུ་གིས་ བུ་ཆུང་ཚུ་ནི་འབྱུང་རུས་སྒྱུར་བའི་བདག་སྐྱོང་ལས་འགན་ཚུ་བཏུབ་མི་ཆོག་པའི་དགོས་མཁོ་ཡོདཔ་དང་ ལོ་ངོ་བཅུ་བརྒྱད་ལས་ཡོད་པའི་སྔོན་མི་ཚུ་རྐྱངམ་ཅིག་ལུ་བཏུབ་ཆོག་ཨིན་གསུང་ཨིན།
Guarantees would require availability across countries. Supporters frame abortion as a fundamental right. Opponents argue health policy is national.
This salute is the most divisive symbol in modern Croatian politics, linked to both the WWII Ustaše regime and the 1990s HOS defenders. Proponents argue it is hate speech that violates the constitution and isolates Croatia from the EU. Opponents argue that banning it criminalizes the legacy of veterans who died defending the country's independence.
Croatia was one of the first European countries to offer special visas for digital nomads, granting them temporary residency without requiring them to pay Croatian income tax, provided they work for foreign companies. This policy has brought wealth to coastal cities and Zagreb, but sparked severe backlash over housing affordability and fairness. Proponents of taxing them argue the current system is unfair to highly-taxed locals and gentrifies neighborhoods. Opponents argue the VAT they pay on daily consumption brings more than enough money into the state budget.
Croatia's pension system requires workers to pay 5% of their gross salary into private pension funds known as the "Second Pillar." Critics argue high management fees and inflation eat away at these savings, suggesting the money would be better used to support current pensioners in the public system. Proponents argue the Second Pillar is essential because it represents the only private assets citizens own, protecting them from the demographic collapse of the state-run system.
མཚན་ཉིད་འབདཝ་སྐྱོད་འབད་དགོས་པའི་གནས་ཚད་དང་ལས་འདི་ལས་བཀོད་པ་བརྒྱུད་པའི་གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། མཚན་ཉིད་འབདཝ་སྐྱོད་འབད་དགོས་པའི་གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ། གནས་ཚད་དང་གནས་ཚད་བསྐྱོད་པ་འབད་པ།
ལོ་རིམ་རྩིས་ཐོག་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བའི་སྐབས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྲོད་པའི་དངུལ་དང་ཆ་ཡིག་ལ་བཅུག་དགོས་པའི་རྩིས་ཐོག་ཨིན། དེ་ལས་ལོ་རིམ་རྩིས་ཐོག་མ་བཅུག་བཏུབ་པའི་དངུལ་ཡོད་མི་དགོས་པ་ཡོད་མི་དེ་ཡིན་པས། དེ་ལུ་"རྩིས་ཐོག་མེད་པའི་དངུལ" ཡང་ན་"དངུལ་རྩིས་མེད་པ" ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ད་ལྟོའི་རྩིས་ཐོག་མེད་པའི་དངུལ་ནི་£325,000 ཡིན་པས། 2011 ལས་ནས་བསྒྱུར་མ་བྱས་པ་དང་ 2017 བར་དུ་དེ་འདི་གནས་སྐབས་སྦེ་ཡོད་ཨིན། ལོ་རིམ་རྩིས་ཐོག་ནི་སྐྱོན་དང་སྡུག་བསྔལ་གི་དུས་སུ་འབྱུང་བའི་དོན་ལས་སེམས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན།
2014 ལོར་ ཨི་ཡུ་གིས་དངུལ་ཁང་ལས་བྱེད་པའི་བོ་ནསི་དངུལ་གྱི་བརྒྱ་ཆ་ 100 ལ་ཡང་ན་ དབུས་མི་ཚོས་གནང་བའི་སྲིད་ནས་ 200 ལ་བཀག་གཏོགས་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་འགོད་ཡོད། བཀག་གཏོགས་ལ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ཚུ་ནི་ 2008 ལོའི་དངུལ་ཁང་སྐྱོན་ལྟར་འགྱོ་བའི་འགྲེལ་བཤད་དང་མཉམ་དུ་ དངུལ་ཁང་ལས་བྱེད་པ་ཚུ་ལ་འགྲོ་བའི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་མི་བཏང་བའི་དོན་ལས་ཡིན་ཞིང་། མི་མཐུན་པ་ཚུ་ནི་ བཀག་གཏོགས་བཟོ་ན་དངུལ་ཁང་ལས་བྱེད་པའི་སྤྱི་དངུལ་ཡར་འཕེལ་དགོས་ནི་དང་ དངུལ་ཁང་གི་འདི་ལས་འབྲེལ་བའི་འདོན་གྱི་ཚད་ཡར་འཕེལ་འབད་ནི་ཡིན་ཞིང་།
ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ལྔ་ཡིག་སྐད་ཅིག་ལས་དབང་བསྐྱེད་བདག་སྐྱོང་ལག་ལེན་པ་ཚུ་སྨན་རྩིས་བརྒྱབ་དགོས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་འགུལ་བསྐྱེད་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་སྐུལ་མཁན་ཚུ་གིས་སྨན་ལེན་མི་ཚུ་ལ་དབང་བསྐྱེད་དང་སྦྱོར་འབད་མི་དངུལ་ལས་སྨན་ལེན་ལུ་སྦྱར་མི་བཟོ་ནི་དང་སྨན་ལེན་མི་ཚུ་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱེད་ནི་ལུ་རོགས་རམ་བྱེད་ནི་ཨིན་ཞིང་། མི་རྒྱུན་སྐུལ་མཁན་ཚུ་གིས་སྨན་རྩིས་བརྒྱབ་པ་དེ་དངུལ་སྤྲོད་ལས་སྒོ་ལས་འབད་དེ་དངུལ་སྤྲོད་ལས་འབྲེལ་བ་ལུས་ནི་ཨིན་ཞིང་དེ་ལས་དངུལ་མང་བ་སྤྲོད་མི་ཚུ་ལས་དངུལ་སྤྲོད་ལས་འབྲེལ་བ་ལུས་ནི་ཨིན་ཞིང་དེ་ལས་དངུལ་མང་བ་སྤྲོད་མི་ཚུ་ལས་དངུལ་སྤྲོད་ལས་འབྲེལ་བ་ལུས་ནི་ཨིན།
ཕྱི་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བའི་དངུལ་ཁང་ནི་ཁྱེད་རང་གི་ཡོངས་གནས་ལས་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་ཡོད་པའི་དངུལ་ཁང་ཞིག་ཨིན། ཕྱི་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བའི་དངུལ་ཁང་གི་དབང་ཆ་ནི་དངུལ་སྤོ་བའི་དོན་ལུ་དུས་ཀྱི་དབང་སྤྱོད་སྦེ་དངུལ་སྲུང་བྱེད་པ། གསང་བའི་སྤྱོད་ལམ། དངུལ་ཀྱི་སྤྱི་སྒྲིག་སྦེ་སྤྱོད་པ། ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ལུ་དངུལ་སྲུང་བྱེད་པ། དང་སྲིད་འཛིན་གྱི་འགྲོ་སྟངས་སྤང་བ་ཡིན། 2016 ཟླ་ 4 ཚེས་བཅུ་དྲུག་པར་ Wikileaks ནང་གསང་བའི་ཡིག་ཆ་ 11.5 སྟོང་ཕྲག་ཕུད་སྟེ་ Panama Papers ཞེས་བྱ་བའི་ཡིག་ཆ་འདི་ནང་ Mossack Fonesca ཞེས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བའི་དངུལ་ཁང་ལས་ཞུགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་འཛིན་ལས་ཀྱི་དངུལ་ཁང་ 214,000 གྱི་སྐོར་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། ཡིག་ཆ་འདིས་འཛམ་གླིང་གི་དབང་སྲིད་པ་དང་དངུལ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བའི་དངུལ་ཁང་ནང་གསང་བའི་དངུལ་སྲུང་བྱེད་པའི་སྐོར་སྟོན་ཡོད། ཡིག་ཆ་འདི་ཕྱི་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བའི་དངུལ་ཁང་དང་དངུལ་སྲུང་ས་ཆ་ལག་དེ་སྤྱོད་མི་བཀག་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ལུ་སླར་བསྐྱར་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས་སྐྱེད་ཡོད། བཀག་སྤྱོད་ལག་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུལ་བ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཚོ་ནི་དངུལ་སྲུང་དང་དངུལ་སྤོ་བའི་སྐོར་ལུ་སྔོན་ལས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལམ་ལུགས་ཡིན་པས་བཀག་སྤྱོད་དགོས་སྟེ་དེ་ཚོས་དངུལ་སྲུང་དང་དངུལ་སྤོ་བའི་སྐོར་ལུ་སྔོན་ལས་སྤྱོད་ཡོད། བཀག་སྤྱོད་ལག་ལེན་མི་ཚུས་སྐུལ་བ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཚོ་ནི་ཨ་མེ་རི་ཀཱན་ལས་འཛིན་ལས་ཀྱིས་རྩིས་འགྲུལ་དང་དངུལ་སྲུང་སྤྱོད་པའི་སྐོར་ལུ་སྔོན་ལས་སྤྱོད་ཡོད།
ས་གཞིའི་རྩ་བའི་འབྲེལ་བའི་འབྱོར་འབྲེལ་ལས་འགན་ནི་རང་དབང་ཡོད་པའི་མི་རབས་ཀུན་ལ་མི་ཚབས་མེད་པའི་དངུལ་གྲངས་ཞིག་སྲིད་དབང་ལས་བྱིན་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་ཡིན། ས་གཞིའི་རྩ་བའི་འབྲེལ་བའི་འབྱོར་འབྲེལ་ལས་འགན་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་དངུལ་ཁུངས་དང་སྲིད་དབང་ལས་འཛིན་བཞིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་དངུལ་གཏོར་དང་ས་ཁུལ་དང་རིན་ཆེན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་འབྱུང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཞིག་ནི་དངུལ་གྲངས་སྤྱི་སྤྱོད་ལས་འགན་ལ་སྤྱིར་བཏང་སྦྱོར་བའི་ལས་འགན་བཟོ་བ་ཡོད་རུང་། རྫོང་ཁའི་སྤྱི་སྤྱོད་ལས་འགན་རྫོང་ཁའི་སྤྱི་སྤྱོད་ལས་འགན་ནི་ཨ་ལས་ཀ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོད་པའི་ཨ་ལས་ཀ་སྤྱི་སྤྱོད་དངུལ་མཛོད་ཡིན། དེའི་ནང་སྤྱི་སྤྱོད་དངུལ་མཛོད་ནང་མི་དང་ནང་མི་ཚང་རེ་རེ་ལ་དངུལ་གྲངས་ཞིག་སྤྲོད་བྱེད་དེ་སྲིད་དབང་གི་སྲིད་དབང་རྒྱུ་ཆ་ལས་འབྱུང་ཡོད། ས་གཞིའི་རྩ་བའི་འབྲེལ་བའི་འབྱོར་འབྲེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མི་ཚུ་ནི་མི་རབས་ཀུན་ལ་གཞན་དག་གི་སྲོག་གི་དངུལ་གྲངས་སྤྲོད་བྱས་ནས་དགུང་སྤྱི་དང་ཁྱིམ་གྱི་སྲོག་སྲུང་བྱེད་ཐུབ་ཞིང་དགུང་སྤྱི་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཟེར་བ་ཡིན། མ་རིགས་ཀྱི་མི་ཚུ་ནི་ས་གཞིའི་རྩ་བའི་འབྲེལ་བའི་འབྱོར་འབྲེལ་ལས་འགན་ནི་མི་ཚུ་ལས་ཀ་མི་བྱེད་པ་དང་ལས་ཀ་ལས་འདས་པར་འགྱོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཟེར་བ་ཡིན།
རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འཛིན་ནི་གཞུང་ཡང་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དབང་བསྐྱེད་ཆེ་བ་ཡོད་པའི་ལས་འཛིན་ཨིན། 2020 ལོའི་འབྲེལ་བ་ནད་འཛིན་དུས་སུ་ Larry Kudlow གིས་ ཨ་རིའི་མངོན་སྤྱོད་ལས་རིམ་གྱི་མཁས་པ་གཅིག་ཡིན་པས་ ཏྲམཔ་ཨུ་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ དངུལ་སྤྲོད་དགོས་པའི་ལས་འཛིན་ཚུ་ལུ་དབང་བསྐྱེད་འབད་ནི་ལས་འགན་འདི་བསྐྱར་བཞག་འབད་ནི་ཡོད་སྲིད་ཞེས་བཤད་ཡོད། “ང་ཚོས་རང་ཉིད་ལུ་སྤྲོད་ནི་ཡོད་ན་དབང་བསྐྱེད་འབད་ནི་ཡོད་སྲིད་” ཞེས་Kudlow གིས་དབྱར་ལུ་ཨུ་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་བཤད་ཡོད། 2008 ལོའི་དངུལ་དམིགས་དུས་རྗེས་སུ་ ཨ་རི་གཞུང་གིས་GM ལུ་$51 བི་ལི་ཨན་དངུལ་གཏང་ཡོད། 2013 ལོར་ གཞུང་གིས་GM ལུ་ཡོད་པའི་དབང་བསྐྱེད་འདི་$39 བི་ལི་ཨན་ལུ་བཙོང་ཡོད། སྲུང་སྐྱོབ་ལས་རིམ་འཚོལ་ཞིབ་ཁང་གིས་ དབང་བསྐྱེད་འདི་གིས་1.2 ལོག་ལས་བཟོ་མི་ཚུ་སྲུང་བཞག་དེ་དང་$34.9 བི་ལི་ཨན་དངུལ་མངགས་མི་དངུལ་སྲུང་བཞག་ཡོད་ཞེས་རྙེད་ཡོད། རྒྱབ་སྐྱོར་མཁན་ཚུ་གིས་ ཨ་རི་དངུལ་སྤྲོད་མི་ཚུ་ལུ་དངུལ་དགོས་ནི་ཡོད་པས་ སྤྲོད་མི་ཚུ་ལུ་ལོག་དངུལ་འབད་དགོས་སྲིད་ཞེས་བཤད་ཡོད། མ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཁན་ཚུ་གིས་ གཞུང་གིས་ལས་འཛིན་ཚུ་ལུ་དབང་བསྐྱེད་འབད་ནི་མི་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད།
རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་སྤྱོད་དངུལ་དོན་ (དངུལ་དོན་སྤྱི་སྤྱོད་ DeFi ཟེར་བ་ཡོད་པ་) ནི་ བརྡ་ལམ་སྦེ་བཟོ་ཡོད་མི་དང་གསང་བའི་སྒྲིག་སྟངས་ཡོད་པའི་དངུལ་དོན་ཨིན་པས། 2008 ལོའི་དངུལ་དོན་སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་ནས་བཟང་བའི་དངུལ་དོན་སྤྱི་སྤྱོད་འདི་ནི་ དངུལ་དོན་ལས་ཚོགས་ དང་ དངུལ་དོན་བརྒྱུད་སྤྱོད་ལས་ཚོགས་ དང་ དངུལ་དོན་དངུལ་ཁང་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་དངུལ་དོན་ལས་ཚོགས་ལ་བརྟེན་མེད་པས། དེའི་ཚུལ་ལུ་ དངུལ་དོན་སྤྱི་སྤྱོད་འདི་ནི་ བརྡ་ལམ་སྦེ་བཟོ་ཡོད་མི་ smart contract ཚུ་ལུ་བརྟེན་ནས་བཟོ་ཡོད་པ་དང་ དེ་ལས་མང་ཤོས་ཀྱི་བརྡ་ལམ་ནི་ Ethereum ཨིན། DeFi གི་དོན་ལུ་ མི་ཚུ་གིས་ དངུལ་དོན་དངོས་འཛིན་བསྒྲགས་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ དང་ དངུལ་དོན་གཞན་ལས་དངུལ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གཡོག་འཐབ་ནི་ <a href="https://www.youtube.com/watch?v=H-O3r2YMWJ4" target="_blank">https://www.youtube.com/watch?v=H-O3r2YMWJ4></a> བརྙན་ཐུང་བལྟ།
དངུལ་རྩིས་གྲངས་ཚུ་ནི་གཉིས་རིམ་གྱི་གནས་སྡུད་ཚུ་ཡིན་པས། དེ་ནི་བརྒྱུད་ལམ་སྦེ་དངུལ་སྤྱོད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་བཟོ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ལུ་དངུལ་རྩིས་གྲངས་རེ་རེའི་དངུལ་བདག་དེབ་ཚུ་སྤྱི་སྒེར་དངུལ་དེབ་ལུ་བཀོད་ཡོདཔ་དང་། དེ་ནི་སྟབས་བདེའི་གསང་བའི་དངུལ་རྩིས་གྲངས་སྦེ་དངུལ་དེབ་ཚུ་ཉར་སྲུང་འབད་ནི་ དངུལ་རྩིས་གྲངས་གསརཔ་བཟོ་ནི་དང་ དངུལ་བདག་སྤོ་བའི་དོན་ལུ་ངེས་བདེན་བཟོ་ནི་ལུ་ལག་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། བརྙན་ཐུང་བལྟ།
ཨ་ཡར་ལནཌ་ སྐོལ་ཏལནཌ་ ཇ་པཱན་ དང་སུའི་ཌེན་ལུ་བཞི་ཉིན་ལས་འཆར་ལུ་རིམ་སྦྱོར་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནི་ལས་བྱེད་པ་ཚུ་གིས་བདུན་ཕྲག་ཉིན་ལུ་ ༣༢ ཆུ་ཚོད་ལས་ལྷག་པ་ལས་བདག་སྐྱོང་པ་ཚུ་གིས་ལས་བཟོ་བཅོས་འབད་དགོཔ་ཨིན།
བསྡུས་སྤྲོད་གཏོང་བའི་སྡེར་ཚུ་ནི་གསང་བ་དང་རྣམ་གཞག་མེད་པའི་གནས་སྟངས་སྦེ་བཀོད་ཡོད་མི་གནས་སྟངས་དང་ཉོ་སྒོའི་དང་པོ་ཡང་ན་ཐོ་བཀོད་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་ནང་མ་ཡོད་པ་དང་། རྩིས་སྤྲོད་བྱེད་སྐབས་ལ་ཁ་སྐོང་བརྐྱབས་ཡོད་པ་ཡིན། གཤམ་གྱི་ཚུ་ལུ་ གུང་གསེས་གཏོང་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་དང་། མགྲོན་ཁང་། གུང་གསེས་གཏོང་བའི་ཤོག་བུ་བྱིན་པའི་ཚུ་དང་། དངུལ་ཁང་ཚུ་ནི་ཉོ་སྒོའི་གནས་སྟངས་དང་མཉམ་དུ་བསྡུས་སྤྲོད་གཏོང་བའི་སྡེར་བཙུགས་ཁ་སྐོང་བརྐྱབས་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་དང་པོའི་གནས་སྟངས་མཐོང་ཡོད་རུང་། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལུ་ཁ་སྐོང་བརྐྱབས་ཡོད། སྲུང་སྐྱོབ་པ་ཚུ་ནི་སྡེར་བཙུགས་ཚུ་བཏོན་བཞག་ན་ཉོ་སྒོའི་གནས་སྟངས་དང་མཉམ་དུ་དོན་གཉིས་བཟོ་ནི་དང་དངུལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ནི་ཨིན་ཟེར་བ་ཡིན། སྡེར་བཙུགས་ལུ་མི་མཐུན་པ་ཚུ་ནི་དཔེར་ན་དབུས་སྤྱོད་ཚུ་གིས་དེ་ལུ་ཁ་སྐོང་བརྐྱབས་ན་ཉོ་སྒོའི་གནས་སྟངས་དང་མཉམ་དུ་དེ་ལུ་དངུལ་མི་ཉོན་པ་མེད་པར་བཟོ་ནི་མི་བཏུབ་པ་དང་། གུང་གསེས་གཏོང་བ་ཡང་ན་མགྲོན་ཁང་ལུ་འགྲོ་བ་དེ་ལུ་དངུལ་མི་ཉོན་པར་གཏོང་ནི་གཏན་འཁེལ་མེད་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ཡིན།
དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་ནི་ལས་འཛིན་ལས་ཀྱིས་དེའི་རང་གི་མིང་དངུལ་ཤོག་ལེན་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན། འདི་ནི་དངུལ་འབད་མི་ཚུ་ལ་དངུལ་ལོག་སློབ་སྟོན་དང་མཐུན་སྒྲིག་བྱས་ནས་དངུལ་ལོག་སྒོར་གྱི་ལམ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ལས་འཛིན་ལས་ཀྱིས་དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་དང་ལས་འགན་བརྒྱབ་པ་དང་མཉམ་སྒྲིག་བྱས་ནས་དངུལ་ཤོག་གི་གནས་སྐབས་ཡར་འཕེལ་བྱུང་ནུས་ཡོད། ས་གནས་མང་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་ལས་འཛིན་ལས་ཀྱིས་དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་བྱེད་ཆོག་ནུས་ཡོད་པས། དེ་ནི་དངུལ་འབད་མི་ཚུ་ལ་དངུལ་སྤྲོད་ནས་ལས་འཛིན་ལས་ཀྱི་དངུལ་ཤོག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ལེན་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་བྱས་པའི་དངུལ་ཤོག་དེ་སྤོར་ཡང་ཡོད་དང་། ཡང་ན་དེ་དག་དངུལ་ལོག་སྒོར་ནང་བཞག་ཡོད་ནུས། དེ་ལས་དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་ལ་དུས་ཐོག་བཙོག་དགོས་སྐུལ་མཁན་ཚུ་གིས་བཤད་ཡོད་པ་ནི་དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་ནི་ལས་འཛིན་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་དེ་གིས་དབུས་འབྲེལ་དང་འཕེལ་རིམ་ལུས་འབྱུང་བའི་ནང་འབྱོར་ལ་གནོད་སྐྱོན་བྱེད་ནུས་ཡོད། སྡུད་མི་ཚུ་གིས་བཤད་ཡོད་པ་ནི་ 2016 ལོའི་Harvard Business Review ཞིབ་འཇུག་ནི་དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་དང་དངུལ་འབད་མི་ཚུ་ལ་དངུལ་སྤྲོད་བྱེད་སྐབས་དུ་དངུལ་ལོག་ཉོ་སྒོར་ཡར་འཕེལ་བྱུང་སྐབས་དུ་ཡང་དངུལ་རིགས་དང་ལས་འགན་བརྒྱབ་པ་ཡར་འཕེལ་བྱུང་ཡོད་ཟེར་བ་ཡིན།
2019 ལོར་ ཡུ་རོ་པི་ཡཱན་སྒྲིག་ཚོགས་དང་ ཨ་མི་རི་ཀའི་སྤྱི་འཐུས་བཙུགས་མཁན་ Elizabeth Warren གིས་ Facebook, Google དང་ Amazon ལ་སྲོལ་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད། སི་ནེ་ཏར་ Warren གིས་ ཨ་མི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་ འཛམ་གླིང་ཁར་དངུལ་འབད་ནི་ལས་ $25 བི་ལི་ཡཱན་ལས་མང་བའི་ བརྒྱ་ཆུང་བའི་ཚོགས་པ་ཚུ་ལ་ “platform utilities” ཞེས་བསྒྲགས་དགོས་དང་ དེ་ཚུ་ཆུང་ཆུང་གི་ཚོགས་པ་བརྩི་དགོས་སྦེ་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད། སི་ནེ་ཏར་ Warren གིས་ དེ་ཚུ་གིས་ “རྩེད་སྒྲིག་འབད་མི་ཚུ་བརྒྱབ་པ་དང་ ང་ཚོའི་སྒེར་གྱི་བརྡ་དོན་ལས་དངུལ་འབད་དེ་ གཞན་ཚུ་ལ་གནད་དོན་འབད་ཡོད་པ་ཞེས་གཏང་ཡོད།” ཡུ་རོ་པི་ཡཱན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ཚུ་གིས་ མི་དགོས་པའི་ཚད་ལྡན་ཚོགས་པ་གི་ཐོ་ཡིག་བཟོ་དགོས་པ་ དང་ལས་བྱེད་པ་ཚུ་གིས་སྐད་འཕྲིན་འབད་ནིའི་སྲོལ་འཛིན་ལས་བྱེད་དགོས་པ་ དང་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་མཉམ་སྡོད་བྱས་ནས་ སྤེལ་སྟེ་སྤེལ་བའི་སྒོ་ལས་སྤེལ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་བཀོད་ཡོད། མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་ དེ་ཚུ་གིས་མི་ཚུ་ལ་དྲ་ཐོག་ལས་འགན་མེད་པའི་ལག་ཆ་སྟེང་སྤྲོད་དེ་ དངུལ་འབད་ནི་ལ་འགྱོ་ཡོད་པ་དང་ ཚད་མེད་སྤེལ་བའི་སྒོ་ལས་སྤེལ་ཡོད་པ་ཞེས་གཏང་ཡོད། མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་དེ་ཡང་ ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་ བརྒྱ་ཆུང་བའི་དབང་ཆ་འདི་སྤོ་བའི་སྒོ་ལས་སྤོ་ཡོད་པ་དང་ ལས་བྱེད་པ་མང་པོ་ཚུ་ (1980 ལོའི་ IBM ལྟ་བུ) གཞུང་གི་རོགས་རམ་མེད་པར་སྤོ་ཡོད་པ་ཞེས་གཏང་ཡོད།
ལས་དབང་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལས་ལེན་སྤྱོད་ཁྱབ་ཚུ་ནི་ཕྱི་སྐད་པ་ཚུ་ལ་སྤྱད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚུ་ནི་ཚན་རིགས་པ་ སྒྲུབ་རིམ་པ་ གློག་རིགས་པ་ རྩེ་སྒྲིག་པ་ དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྡེ་ཚུ་ནང་དུ་དགོས་མཁོ་ཡོད་དང་བསྒྲུབས་མི་ཚུ་ལ་སྤྱད་ཡོད། དངུལ་ལེན་ལས་ཚོགས་པ་ཚུ་ནི་ལས་དབང་ཅན་གྱི་ཕྱི་སྐད་པ་ཚུ་ལ་ལས་སྡེ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་དངུལ་ལེན་ལས་སྡེ་ཚུ་ལ་ལས་བཙུགས་ནི་ལས་འགན་བཟོ་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་ནི་ལས་དབང་ཅན་གྱི་ཕྱི་སྐད་པ་ཚུ་གིས་དབུས་སྐད་སྤྱི་སྡེའི་ལས་འགན་དང་ལས་འཁོར་ལོ་ཉུང་བར་བརྗེ་བའི་སྐབས་ལ་གསུང་བཞག་ཡོད།
2015 ལོར་ ཨ་རིའི་མི་སྡེ་ཚོགས་ཀྱིས་ 2015 ལོའི་ ཁོངས་སྤྱོད་མི་ལུ་སྲིད་འཛིན་ཉེན་སྐྱོབ་གཏན་འབེབས་བཟོ་ནིའི་ཆོག་མཆན་འབུལ་བ་བྱས་ཡོད། (Kate’s Law) དེ་ནི་ སེན་ཕི་རན་སིསི་ཁུལ་གྱི་ 32 ལོ་རྒྱུན་མི་ Kathryn Steinle ལུ་ 2015 ལོའི་ཟླ་ 7 ཚེས་ 1 ཉིན་ Juan Francisco Lopez-Sanchez གིས་མཚན་ཉིད་ལུ་མེད་སྦོམ་བརྡབས་ནས་འཆད་འབད་ཡོད། Lopez-Sanchez ནི་ མེཀ་སི་ཀོ་ལས་ ཕྱི་སྐད་མི་ཨིན་ནའི་ 1991 ལོ་ནས་ 5 ལུ་སླེབས་བཞག་དང་ ཉེན་སྐྱོབ་བདག་དབང་བདག་སྐྱོང་ལས་ 7 ལུ་ཉེན་ཅན་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་བྱས་ཡོད། 1991 ལོ་ནས་ Lopez-Sanchez གིས་ 7 ལུ་ཉེན་སྐྱོབ་བྱས་དང་ 5 ལུ་སླེབས་བཞག་ཡོད་པ་ཨིན། 2015 ལོར་ Lopez-Sanchez ལུ་ ཉེན་སྐྱོབ་བྱུང་ཡོད་མི་དོན་ལས་ སེན་ཕི་རན་སིསི་ཁུལ་གྱི་ sanctuary city དམིགས་བསལ་ལས་ཁུངས་ལས་ ལས་དོན་ལས་ ཕྱི་སྐད་མི་གི་སྐད་རིགས་ཞིབ་དཔྱད་མི་བྱེད་བཅུག་པས་ སླེབས་བཞག་མ་ཚུགས་པ་ཨིན། Sanctuary city དམིགས་བསལ་ལས་ཁུངས་གི་རྒྱུན་ལས་ རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མི་ཕྱི་སྐད་མི་ཚུ་གིས་ ཉེན་སྐྱོབ་བརྡ་བཀོད་བྱེད་ཚུགས་མི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་བཟོ་ནི་ཨིན་ཞེས་སྐུལ་མཁན་ཚུ་གསུང་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་ sanctuary city དམིགས་བསལ་ལས་ཁུངས་གིས་ ཕྱི་སྐད་མི་ཚུ་ལུ་སྐྱོན་བཏང་དང་ ཉེན་སྐྱོབ་བྱས་པའི་མི་ཚུ་ལུ་ ལས་དོན་ལས་ འཛིན་བཟུང་དང་ སླེབས་བཞག་མི་ཚུགས་པ་ཞེས་སྐུལ་མཁན་ཚུ་གསུང་ཡོད།
2023 ལོའི་ཟླ་ 8 ཚེས་ལ་མ་ཏེ་ཡུསི་མོ་ར་ཝེ་ཅི་ནི་ཁོང་གི་ཆུང་ཚོགས་ 'ཁྲིམས་དང་དམིགས་དོན' གིས་སྐྱོབ་སྐབས་འཚོལ་མི་གི་དོན་ལུ་གནས་སྐབས་འདི་ལུ་གནད་དོན་བཟོ་ནི་ཨིན་ཞིང་ 2015 ལོར་ཁོང་ཚོས་དབང་བསྐྱེད་བྱུང་བའི་ཐབས་ལམ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ཁོང་ཚོས་དབང་བསྐྱེད་བྱུང་ཡོད། པོ་ལིཤི་གི་གཞུང་གིས་དུས་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་དང་མཉམ་དུ་དམིགས་དོན་འབད་ནི་ཨིན་ཞིང་ དུས་ཚོད་དེ་ནི་ སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་སྤྱི་དོན་དང་མཉམ་དུ་ སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་དུས་ཚོད་འབད་ནི་ཨིན། མོ་ར་ཝེ་ཅི་ནི་གསལ་བཤད་བརྗོད་དུ་ “དབྱིན་ལྗོངས་དང་ཨཕ་རི་ཀ་ནང་གི་གནོད་སྐྱོབ་སྐབས་འཚོལ་མི་སྟོང་ཕྲག་ལུ་ཡང་དག་སྦྱར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་སྤྱི་དོན་ལུ་ཁྱེད་རང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་སམ།” ཞེས་པ་ཡིན། མཐུན་མཚམས་གི་སྲིད་འཛིན་པ་ རོ་བེརཊ་ བི་དེརོན་གིས་སྐྱོབ་སྐབས་འཚོལ་མི་གི་དོན་ནི་དགོས་མེད་ཞིང་ ཨིཡུ་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་སྤྱི་དོན་ལུ་ལྷག་ཏུ་དགོས་མེད་དང་ གཞན་གྱི་སྤྱི་དོན་གཞི་ནས་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་དོན་ལུ་སྤྱི་དོན་བཟོ་ཚུགས་དེ་དང་ པོ་ལིཤི་ཡང་ཨུཀ་རེ་ནི་ཡན་གྱི་སྐྱོབ་སྐབས་འཚོལ་མི་གྱི་གྲངས་སྦོམ་བའི་རྒྱུ་རིམ་ལས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཡང་ན་སྦྲོད་འབད་དགོས་པའི་དོན་ལུ་སྤྱི་དོན་བཟོ་ཚུགས། བི་དེརོན་ནི་ཨིཡུ་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་སྤྱི་དོན་ལུ་ལེགས་སྦྱར་བའི་ཡིག་འབྲི་ཞིག་ཨེགསི་སྦེ་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་སྤྱི་དོན་ལུ་བརྒྱུད་ནས་བརྡ་བཀོད་བྱུང་ཡོད། དེ་ནང་ལུ་མོ་ར་ཝེ་ཅི་ནི་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་སྤྱི་དོན་དང་དགོས་མཁོ་བརྗོད་ཡོད།
ཨ་མི་རི་ཀཱན་སྲིད་སྐྱོང་ཚད་འཛིན་ནི་ ཕྱི་སྐད་མི་ཚུ་གིས་ཨ་མི་རི་ཀཱན་མི་སྣེ་བ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་འཛིན་ཨིན། དེ་ནི་ ཨ་མི་རི་ཀཱན་ལོ་རྒྱུས་ དང་དུས་ཡུན་དང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་ལུ་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་བཅུ་བསྡུས་ནས་དྲི་བ་འདི་ཚུ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས་ཨིན། 2015 ལོར་ Arizona ཡང་ན་ High School སློབ་ཕྲུག་ཚུ་གིས་དེ་ཚད་འཛིན་ལེགས་བཅོས་བྱ་དགོས་པའི་དང་ མཇུག་ལ་ཕྱིར་འབྱོར་དགོས་པའི་དང་པོ་ཡིན།
རྒྱུ་མཚན་སྦེ་བཤད་མཁན་ཚུ་གིས་འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཉེན་སྲུང་ལྷག་སྟེ་བཟོ་ནི་དང་ ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་འཛུལ་བའི་ཉེན་ཁ་ཉུང་ནི་ཨིན་ཞིང་ འཚོལ་ཞིབ་བཟོ་ནི་ལྷག་སྟེ་བཟོ་བའི་སྐབས་ལུ་ ཞུགས་མི་ཚུ་གི་འདེམས་ཞིབ་ལྷག་སྟེ་བཟོ་ནི་ཨིན། དེ་ལས་མི་མཐུན་པའི་སྐབས་ལུ་ དེ་བཀག་ནི་ནི་ས་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མི་ཚུ་སྤྱིར་བཏང་སྦེ་དམིགས་བསལ་མེད་པའི་ཉེན་ཁ་གཏན་འབེབས་མེད་པར་དགོས་མི་ཚུ་སྦེ་བཀག་ནི་ལས་རང་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ལུ་སྤྱོད་ལམ་འབྱུང་ནི་དང་ འབྲེལ་ལམ་སྐྱོན་འབྱུང་ནི་དང་ སྲིད་དོན་ལུ་སྤྱོད་ལམ་འབྱུང་ནི་ཨིན། དེ་ལས་བརྗེ་བ་ཡོད་པའི་ས་ཡུལ་ནང་ལས་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལུ་ དེ་ཚུ་གིས་ཉེན་ཁ་ལས་འདས་པའི་སྐབས་ལུ་ དེ་ཚུ་ལུ་སྟོབས་མེད་སྦེ་བཀག་ནི་ཨིན།
མཉམ་སྤྱོད་སྐྱོབ་སྲོལ་མཐུན་མི་སྡེ་བ་འདི་ནི་སྐྱོབ་སྲོལ་འཚོ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་འགན་དང་དབང་ཆ་སྤྱོད་དང་ཡོན་ཏན་སྤྱོད་སྲོལ་ལ་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ནི་ལུ་དགོས་མཁོ་ཡོདཔ་ཞིག་ཡིན། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མི་ཚུ་གིས་འདི་གིས་སྐྱོབ་སྲོལ་གྱི་ལས་སྦྱོར་དང་མི་སྲོལ་ལུ་དམིགས་བསལ་དང་སྤྱོད་སྲོལ་བཟོ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ཞིག་གསུང་ཡོད། དེ་ལས་མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་སྒོ་ལྕགས་ལུ་དབང་ཆ་འགྲེལ་བའི་དོན་དང་ཐོབ་ཐང་ལུ་སྡུད་སྲོལ་གི་འབྲེལ་བ་ལུ་དགོས་མཁོ་ཡོདཔ་ཞིག་གསུང་ཡོད།
གཉིས་ཅན་མི་སྲིད་པ་ཡང་ན་སྣ་མང་མི་སྲིད་པ་ཟེར་བ་ནི་མི་གཅིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཡང་ན་དེ་ལས་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་ལུས་སྲིད་དང་མི་སྲིད་གཞི་ལུ་མཉམ་དུ་བཟུང་ཡོད་པ་ཨིན། མི་སྲིད་གཞི་ཡང་ན་རྒྱལ་ཁབ་གི་ལུས་སྲིད་གཞི་སྒྲིག་འཛིན་བྱེད་མི་དབུས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱུན་ལས་མི་ཡོད་པས། རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེ་གིས་སྒྲིག་འཛིན་འབད་དེ་ཡོད་མི་དང་དེ་ཚུ་གིས་མཉམ་དུ་མི་འབྱུང་བའི་སྲིད་གཞི་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ལ་ལུས་སྲིད་གཉིས་ཅན་མི་སྲིད་པ་ལེགས་སྦེ་བཟོ་མི་བྱུང་མི་ཡོད། གཉིས་ཅན་མི་སྲིད་པ་ལེགས་སྦེ་བཟོ་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ཡང་དེ་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཕྱི་སྲིད་གཞི་མི་སྤྱོད་བཏུབ་མི་འདུག དཔེར་ན་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་འཛུལ་བའི་སྐབས་ རྒྱལ་ཡོངས་ལས་ལེན་ གདམ་འདེམ་ལས་འགན་བཟོ་དགོ་པ་དང་སོགས།
འགྱུར་བའི་རང་དབང་བཀག་པ་ནི་ཕྱི་མི་འགྱུར་བ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་མཐར་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ལས་མཐོང་བའི་སྲིད་པ་ཡོད། རྒྱལ་སྲུང་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་དེ་སྒྲུབ་དགོས་ཞེས་བགྱིས་པ་ཡོད་དེ། གཞན་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་རང་དབང་གི་གཏན་འབེབས་ལ་གནོད་སྐྱེད་བྱེད་ནི་དང་། ནང་འཁོར་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་གནོད་སྐྱེད་བྱེད་ནི་ཞེས་བཤད་ཡོད།
EU-wide enforcement would coordinate removals after asylum denial. Supporters stress credibility of asylum systems. Opponents prioritize humanitarian discretion.
Croatia has rapidly transitioned from an emigration nation to a destination for tens of thousands of non-EU workers, particularly from Nepal, India, and the Philippines, filling gaps in tourism, construction, and delivery services. This surge has sparked intense debate over wage stagnation versus the desperate need for labor to keep the economy afloat. Proponents of caps argue that unlimited permits facilitate "social dumping" and erode cultural cohesion. Opponents warn that reinstating strict quotas would paralyze the economy and fuel inflation.
Central processing would standardize asylum decisions across countries. Supporters cite fairness and burden-sharing. Opponents emphasize national control over immigration.
Croatia shares a highly porous 1,000-kilometer border with Bosnia and Herzegovina, which serves as a primary transit route for the Balkan route of illegal migration into the European Union's Schengen zone. Right-wing politicians advocate for a physical fence or military deployment to stop illegal crossings and human trafficking. Human rights organizations heavily criticize the current border police for alleged violent pushbacks of migrants. A proponent would support a fence to definitively secure the border, protect national sovereignty, and satisfy Schengen obligations. An opponent would oppose a fence as an expensive logistical nightmare that harms wildlife, divides local border communities, and violates international asylum laws.
Frontex coordinates EU border enforcement. Supporters favor stronger borders. Critics warn of civil liberties and accountability risks.
Erasmus+ ལ་འབད་རུང་དངུལ་སྤེལ་ནི་ཡང་སློབ་སྦྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་སྤེལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་སྤེལ་བའི་དོན་ལུ་ཡོད་མི་རིགས་ཡིན། རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་ཚུ་གིས་འདི་ཨི་ཡུ་མཉམ་འབྲེལ་དང་སློབ་སྦྱོང་གི་མཐོ་སྒང་ལུ་ལེགས་ཤོམ་བཟོ་ནིའི་ལག་ཆས་སྦེ་བཟུང་ཡོད། མི་རིགས་གཞན་གིས་དངུལ་སྤེལ་ནི་ལ་གཏིང་འདོན་འབད་ནི་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་ལེགས་ཚོད་འདི་དྲག་དུ་དྲིས་ཡོད།
The long-standing debate over "Građanski odgoj" (Civic Education) in Croatia centers on whether schools should mandatorily teach students about political systems, media literacy, and human rights as a distinct subject, rather than the current cross-curricular approach which critics say is ineffective. While progressive municipalities like Rijeka have implemented their own models, national adoption has been stalled by ideological disagreements over what values should be taught. Proponents argue that a dedicated subject is essential to combat low political literacy and empower youth to participate in democracy; opponents argue that schools are already overburdened and fear the curriculum will be used to undermine parental authority or promote liberal ideologies.
The presence of religious education (Vjeronauk) in Croatian public schools is guaranteed by the "Vatikanski ugovori" treaties with the Vatican. While technically elective, most students attend, often creating peer pressure on those who opt out and spend the hour unsupervised. Supporters argue it preserves national identity in a predominantly Catholic society. Opponents argue it violates secularism and should be replaced by civic education.
The introduction of health and sex education has been a lightning rod in Croatian politics, pitting secular progressives against the Catholic Church and conservative civil groups. Proponents argue that evidence-based education is essential for public health, reducing teen pregnancies, and teaching consent. Opponents argue that the state is overstepping its authority and imposing an ideological worldview that violates the moral and religious rights of parents.
ལག་ལེན་ལས་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཚུ་གིས་སྤྱོད་མཁན་ལུ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་ནང་དོན་སྤེལ་དང་ཡང་ན་བརྡ་དོན་སེལ་བའི་རིགས་རིག་ཚུ་སྒེར་དབང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོད་པ་ཨིན། རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་མི་ཚུ་གིས་དོན་སྤྱོད་གསལ་བཤད་འབད་ན་སྤྱོད་ལམ་འཛིན་སྲུང་དང་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་ལས་སྤྱོད་འབད་ཚུགས་འབད་དགོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོདཔ་ཨིན་ཞེས་གསུང་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་དེ་བཞིན་བརྡ་དོན་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མཐུན་འབྲེལ་ལས་སྤྱོད་ལུ་གནོད་སྐྱོན་འབད་ནིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོདཔ་ཨིན་ཞེས་གསུང་ཡོད།
རང་དབང་ཡོད་པའི་དངུལ་གཏོང་སྒོ་རྒྱུན་ནི་ Bitcoin བཅས་བཅུད་དངུལ་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རང་མིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་བའི་སྲུང་སྟངས་ཡིན་པས། དེ་གིས་མི་རིགས་རང་དབང་དངུལ་ལ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་དང་། ཕྱི་སྒྲིག་ལས་ཁུངས་མེད་པར་བཞག་ཡོད། ལྟ་ཞིབ་ནི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངུལ་འགྲུལ་ལམ་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་དང་། དངུལ་ལ་ཐད་ཀར་འཛིན་སྐྱོང་དང་འཇོག་མི་ཚུལ་མེད། རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ཚུ་ནི་རང་དབང་དངུལ་ལ་དབང་བསྐྱེད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་མི་འཐུས་པའི་ལས་ལུས་དང་གཏོང་སྤྲོད་ལྟ་བུ་མི་ཚུལ་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་དང་། མི་མཐུན་པ་ཚུ་ནི་ལྟ་ཞིབ་ཡང་སྒོ་འབྱེད་དང་སྲུང་སྐྱོང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟ་ཞིབ་ལས་རང་དབང་ཡོད་པའི་དངུལ་གཏོང་སྒོ་རྒྱུན་ཡིན་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད།
2024 ལོར་ ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གི་ སི་ཨི་སི་ཨི་ (SEC) ནི་ རི་མོ་པ་དང་རི་མོ་ཉོ་ཚོང་ས་ཁང་ཚོར་ལག་དེབ་བཏང་ཡོད་པས། དེ་ནི་རི་མོ་འདི་སྒོར་དངོས་སྤྱོད་དང་མཉམ་དུ་སྐོར་བརྡ་བཤད་དང་སྙན་ཞུ་སྲོལ་ལྟར་བཟོ་དགོས་སྟེ་དགོས་མཁོ་ཡོད་དེ་བཤད་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་བདེན་པ་ཚོས་དེ་བཟོས་ནས་དོན་གཉིས་ཀ་གསལ་བཤད་དང་རི་མོ་ཉོ་མཁན་ཚོར་རྐྱེན་མེད་པར་བཟོ་ནི་དང་ རི་མོ་ཚོང་ལས་དང་དངུལ་ཚོང་ལས་འདི་མཉམ་དུ་དོ་དམ་ཡོད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། གཞན་མི་ཚོས་དེ་བཟོས་ནས་ཁག་སྟོན་མང་བ་དང་རི་མོ་པ་ཚོས་རང་གི་ལས་བྱ་བར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱེད་ནི་དང་ཁྲིམས་ལུགས་རྒྱ་ཆེན་འགྱོ་དགོས་མི་ཚུལ་བཤད་ཡོད།
ལས་འཛིན་ཚུ་གིས་སྤྱི་སྤྱོད་མིའི་གནས་ཚུལ་འདི་སྤྱིར་མང་ཚུལ་གྱི་དོན་ལུ་བསྡུ་བའི་དང་ དཔེར་ན་བསྐྱར་བཟོ་དང་དྲ་ལམ་གྱི་ཞབས་ཏོག་ལེགས་བཅོས་བཟོ་ནི་ལུ་ལག་ལེན་བྱེད་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་ཚུ་གིས་ཚད་འཛིན་དམིགས་བསལ་བཟོ་ནི་གིས་སྤྱི་སྤྱོད་མིའི་གསང་བ་ཉེན་སྲུང་དང་གནས་ཚུལ་ལག་ལེན་མ་བཅོས་བཟོ་ནི་ལུ་རོགས་རམ་འབད་དགོས་ཟེར་བའི་སྐོར་ཡོད། གཞན་ཚུ་གིས་དེ་ལས་ལས་འཛིན་ཚུ་ལུ་འདྲེན་འཇུག་དང་བཟོ་བཅོས་འབད་ནི་ལུ་འཚོལ་བ་བཟོ་ནི་ཡོདཔ་ལས་དེ་མི་དགོས་ཟེར་བའི་སྐོར་ཡོད།
Audits allow inspection of decision-making algorithms. Supporters demand transparency. Opponents cite security and proprietary concerns.
དངུལ་རྩིས་བཟོ་བའི་བརྡ་ལམ་ནི་ དྲ་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་མཐུན་གྱིས་ དངུལ་སྤྲོད་པ། དངུལ་འབྲེལ་བ། དངུལ་འབྲེལ་བ་དང་སྲུང་བའི་ལག་ཆ་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན། རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚུ་ནི་ གཙོ་སྤྱོད་ཀྱི་སྲོལ་འཛིན་གྱིས་ ཉེན་སྐྱོབ་བྱེད་ནི་ལ་བརྩོན་གྱི་ཡོད། གཞན་ཚུ་ནི་ དངུལ་རྩིས་བཟོ་བའི་སྲོལ་འཛིན་གཙོ་སྤྱོད་ཀྱིས་ སྤྱི་མཐུན་ལ་དངུལ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་སྡུད་དགོས་པ་དང་ སྲོལ་སྤྱོད་ཀྱི་དངུལ་ཁུངས་ལ་འཚོལ་མི་ཐུབ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཚབ་མེད་བྱེད་ནི་ཡིན་ཞིག་གསུང་ཡོད། བརྙན་ཐུང་བལྟ།
Interoperability lets users communicate across platforms. Supporters target monopolies. Opponents warn of safety and innovation risks.
རང་འཛུལ་རིག་པའི་སྒྲུབ་བཅོས་ནི་དགེ་བསྟན་དང་ཉེན་སྲུང་སྦེ་སྤྱོད་ནིའི་དོན་ལུ་ལས་སྟངས་དང་ཚད་ལྡན་བཟོ་ནི་ཡིན། རྒྱུན་ལས་བརྩོན་པ་ཚུ་གིས་སྤྱོད་སྒྲུབ་འཛུགས་སྤྱོད་དང་སྒེར་གསང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་སྦེ་བཟོ་ནི་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། གཞན་ཚུ་གིས་ཚད་འཛིན་མང་བ་ཡོད་པས་རིག་པའི་གསར་སྤེལ་དང་བཟོ་བཅོས་ལེགས་སྦེ་འབད་མི་ཚུགས་ཞེས་བཤད་ཡོད།
2019 ལོར་ ཡུ་རོ་པཱ་ནི་སྡེ་ཚན་གྱི་འབུལ་བའི་འབྱུང་སྐྱེད་སྐྱེད་འཕྲིན་ཚུ་ 2050 ལོར་རྩ་སྒྲིག་དང་མཉམ་སྦྲགས་སུ་བཏང་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་བཟུང་ཡོད། རྩ་སྒྲིག་དང་མཉམ་སྦྲགས་ནི་མི་ཚུའི་ལས་ཀ་ལས་འབྱུང་སྐྱེད་སྐྱེད་འཕྲིན་ཚུ་དང་མཉམ་སྦྲགས་སུ་འབད་དགོས་པ་དང་ དེ་དང་མཉམ་སྦྲགས་སུ་གནོད་སྐྱེད་འབད་མི་སྐྱེད་སྐྱེད་འཕྲིན་ཚུ་ས་སྐད་ལས་བཏང་དགོས། དེའི་དོན་ལུ་ ཆུ་བརྒྱུད་གློག་གི་སྒོ་འབྱེད་དང་སྒོ་འབྱེད་འབད་མི་མི་འདི་ཚུ་ཡོད་མི་དང་གཞན་དག་གི་འབྱུང་སྐྱེད་སྐྱེད་འཕྲིན་ཚུ་ཡོད་མི་དང་མཉམ་སྦྲགས་སུ་བཏང་དགོས། དེ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ ཡུ་རོ་པཱ་ནི་སྡེ་ཚན་གྱིས་ 2050 ལོར་འགྲོ་དགོས་པའི་དོན་ལུ་ ལོ་རེ་རེར་ 1.5 ཏི་རི་ལིཨན་ཡུ་རོ་ཚུ་གི་བརྩམས་འབྲེལ་དགོས་འདུག་ཞེས་དགོས་མཁོ་ཡོད། དེ་ནི་སྦེ་འབྱུང་སྐྱེད་སྐྱེད་འཕྲིན་ཚུ་དང་སྒོ་འབྱེད་འབད་མི་མི་དང་སྒོ་འབྱེད་འབད་མི་སྐྱེད་སྐྱེད་འཕྲིན་ཚུ་ལས་བཏང་དགོས་པ་དང་ མི་ཚུ་གི་སྤྱི་སྤྱོད་འཕྲུལ་འཁོར་དང་ཁང་བཟོ་བཅོས་དང་ནུས་པ་བསྐྱར་བཟོ་དང་སྒོ་འབྱེད་འབད་མི་སྐྱེད་སྐྱེད་འཕྲིན་ཚུ་ལུ་བརྩམས་འབྲེལ་བརྐྱབ་དགོས་ཞེས་དགོས་མཁོ་ཡོད།
ཟས་སྐྱོན་སྤྲོད་མི་འདུག་ལས་སྤྱོད་ལམ་ཚུ་ནི་ཟས་ཟུར་སྤྲོད་མི་འདུག་གི་ཚད་མང་མར་བཏང་ནི་ལ་དམིགས་བསལ་ཡོད། རྒྱུན་ལས་བརྩོན་པ་ཚུ་གིས་ཟས་བདེ་འཇགས་དང་དུས་ཡུན་གནས་སྐབས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཞིང་། སྤྱོད་ལམ་འདི་གི་བརྒྱུད་སྤྱོད་ལས་སྤྱོད་མི་འདུག་དང་སྐུ་མཁས་དང་ཚོང་འབྲེལ་ལ་དབང་བསྐྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད།
གཞི་བཙུགས་སྒེའུ་ཨིན་ཇི་ཡིང་འདི་ནི་ས་འཛིན་གྱི་དུས་ཡུན་ལུ་བརྟེན་ནས་ཆེ་བའི་འཛུལ་སྤྱོད་བྱས་ནས་དུས་ཡུན་གྱི་འགྱུར་བ་ལུ་བརྟེན་ནས་ཉེན་སྐྱོབ་བྱེད་ནི་ཨིན་པ་དང་། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་སྒྲིལ་བའི་སྒོ་ལས། ཆར་པ་བརྒྱབ་ནི་དང་། ཡུན་རིང་གིས་འཕྲོ་བའི་ CO2 འདི་གནམ་གྱི་འཁོར་ཡུག་ནང་ལས་རྩ་བསྐྲད་བཏང་ནི་ལུ་བརྟེན་ནི་ཨིན། རྒྱུན་ལས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཚུ་གིས་གཞི་བཙུགས་སྒེའུ་ཨིན་ཇི་ཡིང་འདི་གིས་འཛམ་གླིང་འཇིག་རྟེན་འཐུས་སྐྱོང་ལུ་གསར་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་བྱིན་ནི་ཨིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། གཞན་གྱིས་གཞི་བཙུགས་སྒེའུ་ཨིན་ཇི་ཡིང་འདི་ནི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དང་། དཔེར་མ་བརྟེན་པ་དང་། མ་ཤེས་པའི་ཉེན་སྐྱོབ་ཚུ་ཡོད་ནི་ཨིན་ཞེས་བཤད་ཡོད།
འཇོ་བའི་བཱའི་ཌེན་གྱིས་ 2022 ལོའི་ཟླ་པ་བརྒྱད་ལུ་ Inflation Reduction Act (IRA) ལག་བསྐྱོད་བྱས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནི་དུས་ཡུན་གནོད་སྐྱོན་དང་ནུས་ཤུགས་འབྲེལ་བའི་བཀོལ་སྤྱོད་ལུ་དངུལ་མང་པོ་སྤྲོད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་བརྒྱུད་ནས་ ནུས་ཤུགས་འདེབས་བརྩོན་ལུ་ $7,500 གི་རྩིས་སྤྲོད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལུ་འཚོལ་བ་ལུ་ ནུས་ཤུགས་འདེབས་བརྩོན་གྱི་ནུས་ཤུགས་སྒྲིག་ཆས་ནང་ལུ་ལག་ལེན་བྱེད་མི་དུས་ཡུན་གནོད་སྐྱོན་གྱི་རྩ་བའི་ 40% ཨིན་ནི་ ཨ་རིའི་ནང་ལས་འཐོབ་དགོ། ཨུ་ཡུ་དང་སོར་ཀོ་རི་ཡའི་ལས་དོན་ལུ་ལས་དོན་པ་ཚུ་ནི་དེ་ཚུ་གི་འདེམས་སྒྲིག་དང་ནུས་ཤུགས་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་དང་ནུས་ཤུགས་སྒྲིག་ཆས་དང་ནུས་ཤུགས་མང་བའི་ལས་དོན་ལུ་འདེམས་སྒྲིག་བྱེད་ཡོདཔ་ཨིན་ཞིང་ དེ་ཚུ་ལུ་འདེམས་སྒྲིག་བྱེད་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱབ་སྐྱོར་བཟོ་མི་ཚུ་ནི་རྩིས་སྤྲོད་འདི་གིས་དུས་ཡུན་གནོད་སྐྱོན་ལུ་རོགས་རམ་བྱེད་ནི་དང་ མི་སྤྱོད་པ་ཚུ་ནུས་ཤུགས་འདེབས་བརྩོན་ཉོ་ནི་ལུ་དགའ་བསུ་བྱེད་ནི་དང་ ནུས་ཤུགས་འདེབས་བརྩོན་མ་འདེབས་པའི་མི་ཚུ་ལུ་འགྱོ་དགོ་ཨིན་ཞིང་ མི་རྒྱུན་སྤྱོད་མི་ཚུ་ལུ་རོགས་རམ་བྱེད་ནི་ཨིན་ཞིང་ གཞན་མི་ཚུ་ནི་རྩིས་སྤྲོད་འདི་གིས་ནུས་ཤུགས་སྒྲིག་ཆས་དང་ནུས་ཤུགས་འདེབས་བརྩོན་བཟོ་མི་ཚུ་ལུ་གནོད་སྐྱོན་བྱེད་ནི་ཨིན་ཞིང་ དེ་ལས་བརྒྱུད་ནས་རྩིས་སྤྲོད་འདི་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་གི་ནུས་ཤུགས་སྒྲིག་ཆས་དང་ནུས་ཤུགས་འདེབས་བརྩོན་བཟོ་མི་ཚུ་ལུ་གནོད་སྐྱོན་བྱེད་ནི་ཨིན།
Croatia is exceptionally rich in fresh, renewable water resources, ranking near the top in Europe. Driven by fears of corporate monopolies acquiring these vital assets, grassroots movements have pushed for a constitutional amendment to guarantee public ownership of water. Proponents argue that privatizing water inevitably leads to higher utility bills, compromised water quality, and a loss of national sovereignty over a life-sustaining resource. Opponents argue that a rigid constitutional ban prevents public-private partnerships that could inject desperately needed capital into fixing Croatia's aging, inefficient municipal pipeline networks, which currently lose massive amounts of water to leaks.
ཀཱར་བཱན་བཏང་བའི་བཟོ་བཅོས་ཚུ་ནི་ནུས་མེད་གློ་སྤུང་ཚུ་ལས་ཀཱར་བཱན་སྐྱོན་འཛིན་དང་སྲུང་སྐྱོང་འབད་ནིའི་ཐབས་ལམ་ཚུ་ཨིན། རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དགོ་བའི་སྐོར་ལས་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་ན་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་བཟོ་བཅོས་ཚུ་འཕེལ་བའི་ལམ་སྟོན་འབད་ནི་ཨིན་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་དེ་རིང་གི་འབྲེལ་བ་ལས་འབྲེལ་བ་མེད་དེ་དང་དངུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལས་གཞུང་གིས་འདི་ལུ་འདོད་མི་འབད་དགོ་ཞེས་སྐད་ཆ་ཡོད།
ཉ་བའི་ཚད་འཛིན་ལ་དམིགས་བསལ་བཅུད་ཅན་གྱི་བཀག་སྡོམ་བཅུག་པ་ནི་ཉ་བའི་སྐྱོན་ལྷག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱ་མཚོའི་སྐྱོན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དོན་ལུ་ཡོད་མི་རིགས་ཡིན། རྒྱུན་ལས་བཟོ་མི་ཚུ་ལ་དུས་མཐར་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྐྱོན་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་གནང་བ་ཡོད་རུང་། འབྲེལ་ལམ་ལ་བརྟེན་མི་མི་ཚུ་ནི་དེ་གིས་འཚོ་བའི་ལས་སྦྱོར་ལ་ཉེས་གནོད་བྱེད་ནི་མི་ཚུལ་བརྗོད་དོ།
Conditions tie payments to environmental practices. Supporters promote sustainability. Opponents warn of regulatory burden.
རྩ་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཟས་རིགས། (ཡང་ན་ GM ཟས་རིགས) ནི་རྩ་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱོད་ནས་དབྱེ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲིག་བཅོས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ཅན་གྱི་དུས་རབས་ནང་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་ཡིན།
2023 ལོར་ཨི་ཡུ་གི་མངའ་ཁོངས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་ལུས་སྲུང་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་མང་པོ་འགོ་བསྡུས་ཡོདཔ་དང་། དེ་གིས་ཨི་ཡུ་གི་མངའ་ཁོངས་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ 27 ཡོངས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ལུས་སྲུང་བའི་དམིགས་ཡུལ་ལུ་འབྲེལ་བ་བཞག་ནས་ 2030 ལོར་ 1990 ལོའི་རྒྱུན་ལས་ 55% ཉུང་བའི་སྦུང་སྐྱེལ་འབད་ནི་དང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་ Paris Agreement ལུ་འབྲེལ་བ་བཞག་ནི་ཨིན། དེ་ལས་གཞན་དང་མཉམ་དུ་ 2035 ལོར་མེ་བཏང་མཁན་གསརཔ་གི་མོ་ཊ་ཉོ་བ་བཙུགས་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕོ་ལིཤི་གི་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་སྲོལ་འདི་ལུ་སྐྱོན་བཏང་ནས་དགོངས་དག་བཞག་ཡོདཔ་དང་། “Fit for 55” ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་དང་མཉམ་དུ་ང་ཚོས་མ་མཐུན་པ་ཡིན་དང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཨི་ཡུ་གི་དམིགས་ཡུལ་ཁྲིམས་ལུ་བཅུག་ནི་ཨིན་ཟེར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད། མོ་ཊ་གསརཔ་གི་སྦུང་སྐྱེལ་ཁྲིམས་སྲོལ་གསརཔ་དང་མཉམ་དུ་ Warsaw གིས་ས་ལུ་ལུས་སྲུང་དང་ནང་ནས་སྦུང་སྐྱེལ་དམིགས་ཡུལ་ཁྲིམས་སྲོལ་བཅུག་ནི་དང་། 2030 ལོའི་སྦུང་སྐྱེལ་ཉུང་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་མཉམ་དུ་ཨི་ཡུ་གི་སྦུང་སྐྱེལ་བདེ་འཇགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་སྲོལ་བཅུག་ནི་ཨིན། ཨི་ཡུ་གིས་དེ་ལུ་སྐྱོན་བཏང་ཡོད། “གཞུང་གིས་ཁྲིམས་སྲོལ་འདི་ཨི་ཡུ་གི་དམིགས་ཡུལ་དང་ཁྲིམས་ལུ་མཐུན་པ་ཨིན་ཟེར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད། གཞུང་གིས་ཨི་ཡུ་གི་དུས་ཡུན་ལུས་སྲུང་ཁྲིམས་ལུ་བཅུག་ནི་ཨིན་ཟེར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད། དེ་གིས་ 2030 ལོར་ -55% སྦུང་སྐྱེལ་དམིགས་ཡུལ་དང་ 2050 ལོར་སྦུང་སྐྱེལ་མེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཁྲིམས་སྲོལ་བཅུག་ནི་ཨིན།” མཐུན་མེད་པ་ཚུ་གིས་ཕོ་ལིཤི་གི་གཞུང་གི་དགོངས་དག་ལུ་རྩ་འབྲེལ་མེད་སྟེ་ལུས་སྲུང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལུ་སྔོན་ལོ་ལུ་ཨི་ཡུ་གི་དམིགས་ཡུལ་ཁྲིམས་ལུ་ཕོ་ལིཤི་གིས་བཏང་ཡོད་པའི་སྲོལ་ལུ་དེ་མི་འབྱོར་བའི་དཔེ་བསྟན་ཡོད།
འཛུལ་སྤྱོད་དུས་ཡུན་ཡང་ན་དུས་ཡུན་གྱི་འགྱུར་བ་ནི་ སྔ་དུས་དགུང་ལྔ་པ་ནས་ས་འཛིན་གྱི་གནམ་གྱི་ཚ་ཚོད་འཕེལ་བ་ཡིན། སྲིད་འཛིན་ནང་ལུ་ འཛུལ་སྤྱོད་དུས་ཡུན་གྱི་གླེང་བ་ནི་ འདི་ཚ་ཚོད་འཕེལ་བ་ནི་སྒྲོན་འབར་འཛུལ་སྤྱོད་གིས་ཡིན་ནམ་ ཡང་ན་ ས་འཛིན་གྱི་ཚ་ཚོད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་ནམ་སྐོར་ལས་ཡིན།
2022 ལོར་ཡུ་རོབ་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིག་ཚོགས་པ། ཀེ་ན་ཌ། ཡུ་ཀི་དང་། ཡུ་ཨེསི་ཀྱི་ཀེ་ལི་པོར་ནི་ལོ་ 2035 ལུ་གསོན་འཕྲུལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་གསར་འཛུགས་འཕྲུལ་འཁོར་དང་འཕྲུལ་འཁོར་འདིའི་བརྒྱུད་ལུས་འབྲེལ་བའི་བཙུགས་སྤྱོད་འགན་འཁུར་བའི་ཁྲིམས་འགན་འགྲེལ་བྱས་ཡོད། གནས་སྡུད་འབྲེལ་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་དང་ནུས་ཤུགས་འཕྲུལ་འཁོར་དང་ཧའི་དྲོ་ཇིའི་འཕྲུལ་འཁོར་ཚུ་ཡང་སྤྱིར་བཏང་སྟོན་འབད་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལུ་ལེགས་སྦྱར་འབད་དགོས་རུང་། འཕྲུལ་འཁོར་བཟོ་བཅོས་པ་ཚུ་གིས་གནས་སྡུད་འབྲེལ་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་ལག་ལེན་འབད་ནི་ལུ་སྤྱིར་བཏང་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ 20% རྐྱངམ་ཅིག་ལག་ལེན་འབད་ཆོག་གི་ཡོད། ཁྲིམས་འགན་འདི་གསར་འཛུགས་འཕྲུལ་འཁོར་རྐྱངམ་ཅིག་ལུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དེ་བཟོ་བཅོས་པ་ཚུ་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་འགྲེལ་བཤད་འབད་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ནུས་ཤུགས་འཕྲུལ་འཁོར་ཚུ་ལུ་ 2035 ལུ་ཡང་ལག་ལེན་འབད་ཆོག་དེ་གསར་འཛུགས་འཕྲུལ་འཁོར་ཡང་དེའི་སྔོན་ལུ་བཙུགས་ཆོག་ཡོད། ཝོལ་ཀསི་ཝེན་དང་ཊོ་ཡོ་ཊ་གིས་ དེའི་དུས་ཚོད་ལུ་ཡུ་རོབ་ལུ་ནུས་ཤུགས་མེད་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་རྐྱངམ་ཅིག་བཙུགས་དགོས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཡོད།
2023 ལོར་ཚོང་འདུན་སྤྱི་ཚོགས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་ནི་ཡུ་རོ་པཱ་སི་སྲོལ་ལྡན་ཚོང་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱིས་“གཅིག་གྱི་ནུས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་དང་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་ནུས་པའི་བརྒྱུད་སྤྱོད་དང་དངུལ་ཁུངས་ལས་ཁུངས་སྒྲིག་དང་གསར་བཟོ་དང་གཏན་འབེབས་དང་སྔོན་འགྱུར་བའི་ཁྲིམས་འཛིན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ནས་བརྩམས་སྒོ་བྱེད་དགོས་པར་ཞུ་བ་ཡིན།” ཨར་ཊི་ཡིས་ཡུ་རོ་པཱ་སི་གི་ཚོང་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་འདོན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་དབྱེ་ཞིབ་ནང་ལས་“2000 ལོར་སྔོན་ལོ་བཅུ་ལྔ་ལོར་སྔོན་ལས་སྤྱི་བོར་བཅུ་ལྔ་བར་ཡོད་མི་སྐབས་ལས་2020 ལོར་བཅུ་དྲུག་ཕྲག་གི་སྐབས་ལ་ཉུང་བ་ཡིན་ཞིང་” བརྗོད་ཡོད། ཡུ་རོ་པཱ་སི་གི་ཚོང་ལས་ནི་ཨ་རི་དང་ཨ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་ཚོར་ནུས་པའི་གནས་ཚུལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུད་སྤྱོད་གི་རིན་གོང་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་སྡུག་བསྡད་ཡོད། 2020 ལོར་བཅུ་ལོའི་སྐབས་ལ་ཡུ་རོ་པཱ་སི་གི་སྒྲིལ་སྤྱོད་རིན་གོང་ནི་ཨ་རི་ལས་ཆེ་བའི་གཉིས་ནས་སུམ་ལོག་བར་ཡོད་སྟེ་རྒྱལ་སྤྱི་ནུས་པའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བརྗོད་ཡོད།
2016 ལོར་ ཕརཱནསི་ཡིས་ བཏང་བཞག་འབྲེལ་ལམ་ཚུ་ནང་ལས་ 50% ལས་ཉུང་བའི་སྐྱེ་བརྟན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་མེད་པའི་སྣོད་ཚུ་བཀག་བཅད་བྱས་ནས་ དེ་རྗེས་ 2017 ལོར་ རྒྱ་གར་ཡིས་ པེ་ལས་ཊིཀ་བཏང་བཞག་སྣོད་ཚུ་ཡོངས་རྫོགས་བཀག་བཅད་བྱེད་བཞག་ཡོད།
Mandates require energy-efficiency upgrades. Supporters target emissions reduction. Opponents cite costs for owners.
“Green” status affects EU climate funding and regulation. Supporters cite low emissions. Opponents point to waste and safety concerns.
ཕོར་སྐྱོད་ནི་སྲོག་མེད་སྐྱེལ་ནད་དང་སྲོག་མེད་སྐྱེལ་ཆུ་འདི་སྐྱེལ་བའི་དོན་ལུ་སྐྱེལ་རི་ནང་ནས་ཕོར་སྐྱོད་འབད་ནི་ཨིན། ཆུ་དང་བྱེ་མ་དང་སྨན་ཚིགས་ཚུ་སྒུག་སྐུད་ཆེན་པོ་ནང་བཙུགས་ནས་སྐྱེལ་རི་འདི་བཅད་ནས་སྲོག་མེད་སྐྱེལ་ནད་དང་སྲོག་མེད་སྐྱེལ་ཆུ་འདི་མཛད་སྒོ་ལུ་འབད་བཏུབ། ཕོར་སྐྱོད་གིས་སྲོག་མེད་སྐྱེལ་ནད་འཕེལ་བ་ལས་མངོན་པར་བཟོ་ཡོད་རུང་། དེ་ལས་འབྲེལ་བའི་མཐའ་འཁོར་གི་དོན་ལུ་ཆུ་གཙང་བ་འཛུལ་སྒྲིག་འབྱུང་ནི་ལུ་དགོས་མཁོ་ཡོད་མི་དོན་ཚུ་ཡོད།
དངུལ་འཕྲིན་བརྒྱབ་པས་མི་རིགས་མེད་པའི་གནས་སྡོད་ཁང་དང་ཞབས་ཏོག་གི་ནུས་ཤུགས་དང་མཐོང་སྤྱོད་ལེགས་བཅོས་འགྱོ་གི་ཡོད། རྒྱུན་ལས་བཟང་པོ་ཚུ་གིས་དེ་མི་རིགས་མེད་པའི་མི་ཚུ་ལ་དགོས་མཁོའི་ཞབས་ཏོག་བྱིན་ནས་མི་རིགས་མེད་པ་སེལ་བར་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། གཞན་ཚུ་གིས་དེ་གིས་དངུལ་འབད་སྲིད་དང་མི་རིགས་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞི་བཙུགས་མི་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད།
ངོས་ལེན་ནི་ནི་ དངུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ ཡང་ན་ རྩིས་ཙོ་སྤོ་བའི་སྤྱིར་བཏང་བཟོ་བའི་སྒོ་ལས་ སྤྱི་སྤྱོད་དང་བཏུས་མི་མང་མཐའ་དང་དངུལ་འབད་བའི་མི་ཚུ་ལུ་ དངུལ་འབད་བའི་ཁང་བཞིན་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ བཟོ་བཅོས་པ་ཚུ་ལུ་བྱུང་ནི་ཨིན། རྒྱུ་མཚན་བརྩམས་པ་ཚུ་གིས་ དངུལ་འབད་བའི་ཁང་བཞིན་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད་སྐོར་ལས་མངགས་སོང་དེ་དང་ ཁང་བཞིན་མེད་སྐབས་འདི་ལུ་སྐྱོན་བཏང་ནི་ཨིན་ཞིག་གསུང་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་ ཁང་བཞིན་གྱི་དབང་སྐྱོང་ལུ་འདུག་དེ་དང་ དངུལ་སྤྲོད་པ་ལུ་མི་དགོས་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཞིག་གསུང་ཡོད།
གནད་དོན་འདི་ནི་སྲིད་དབང་གིས་དང་པོ་སྐབས་ཁང་ཉོ་མཁན་ལ་ཁང་ཉོ་ནིའི་དོན་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ནིའི་དོན་ལུ་དངུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡིན་པས། རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་མི་ཚུ་གིས་ཁང་ཉོ་ནི་ལུ་རིན་ཐང་འབད་ཚུགས་ནི་དང་ཁང་ཉོ་མཁན་ཡོན་ཏན་འབད་ནི་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་ནི་ཨིན་ཞིང་། མི་རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་མི་ཚུ་གིས་ཁང་མངའ་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ལུ་མི་དགོས་པའི་འབྲེལ་ལམ་འབྱུང་ནི་དང་ཁང་གི་རིན་ཐང་ཡར་འཕེལ་ནི་ལུ་འབྱུང་སྲིད་པ་ཞིག་ཡོད།
གཉེར་སྡོད་ས་ཁུལ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ལྗང་ཁུངས་ས་ཆ་ཚུ་ནི་ཞིང་ཚང་དང་རང་རིགས་ས་ཆ་ཚུ་ལུ་སྒྲིག་བཀོད་བྱས་པ་དང་། མི་ཚུ་གི་ཚེ་སྐྱོང་དང་འཛམ་གླིང་གི་ནད་སྐྱོང་ལེགས་བཅོས་བཟོ་ནི་ལུ་གནས་ཚུལ་འདི་ཡོད། རྒྱུན་ལས་བཟོ་མི་ཚུ་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་འཛམ་གླིང་གི་ནད་སྐྱོང་ལེགས་བཅོས་བཟོ་ནི་ལུ་མཐུན་སྒྲིག་ཡོད་ཞིང་། མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་གཉེར་སྡོད་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་འདི་གིས་གཉེར་སྡོད་གཞི་བཙུགས་གི་གནས་ཚུལ་ལུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་གཞི་བཙུགས་གི་གནས་ཚུལ་འདི་གི་ཚད་ལྡན་བཟོ་ནི་ལུ་འབྲེལ་བ་ཡོད།
ཁང་གླ་ཚད་འཛིན་སྲིད་དོན་ཚུ་ནི་ཁང་གླ་བདག་པོ་ཚུ་གིས་ཁང་གླ་ཡར་བསྐྱེད་ནིའི་ཚད་འཛིན་བཞག་ཡོད་པའི་སྲིད་དོན་ཚུ་ཨིན་ནི་དེ་ཡང་ཁང་གླ་དལ་བའི་སྐབས་སྲུང་སྐྱོབ་དགོཔ་ཨིན་ནི་ལས་བཟུང་ཡོད། རྒྱུ་རྐྱེན་བརྩོན་པ་ཚུ་གིས་དེ་གིས་ཁང་གླ་དལ་བའི་སྐབས་བཟོ་དེ་ཁང་གླ་བདག་པོ་ཚུ་ལུ་སྤྱོད་ལམ་མེད་པར་བཟོ་ནི་ལུ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ཡོད་ཟེར་བ་ཨིན། གཞན་མི་ཚུ་གིས་དེ་གིས་ཁང་གླ་བདག་པོ་ཚུ་ལུ་གཞི་རྟེན་བཟོ་ནི་དང་ཁང་གླ་གི་མཐོ་སྒང་དང་མཐོ་རིམ་སྤྱོད་ཚུ་ཉུང་བར་བཟོ་ནི་ལུ་སྐྱོན་འབད་ཡོད་ཟེར་བ་ཨིན།
The explosive growth of platforms like Airbnb has pitted the right to affordable housing against the right to generate income from private property. Critics argue that unregulated rentals hollow out communities, drive up rents, and force locals to the suburbs, a phenomenon sometimes called 'Disneyfication' or 'apartmanizacija.' Defenders argue that these rentals revitalize historic areas and provide a crucial economic lifeline for middle-class families during high inflation. A proponent supports bans to secure housing for residents; an opponent sees bans as an attack on property rights and the tourism economy.
རོགས་རམ་ལས་འགན་ཚུ་གིས་དངུལ་དཀའ་ངལ་གི་རྒྱུ་རིམ་ལས་གཞི་བཙུགས་ལེན་འཇུག་འབད་དགོ་མི་ཚུ་ལུ་དངུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡང་ན་དངུལ་འབད་རྩིས་སྒྲིག་བཟོ་ནི་གིས་རོགས་རམ་བྱིན་ཨིན། རྒྱུན་ལས་འབད་མི་ཚུ་གིས་མི་ཚུ་གི་གཞི་བཙུགས་ལེན་འཇུག་འབད་མི་མི་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ནས་སྡོད་མི་ཚུ་ལུ་གཞི་བཙུགས་ལེན་འཇུག་མ་བརྒྱབ་ནི་དང་སྡོད་ས་ཚུ་སྒྲིག་འཛིན་བཟོ་ནི་ཨིན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། གཞན་ལ་གཞི་བཙུགས་ལེན་འཇུག་འབད་མི་ཚུ་ལུ་དངུལ་འབད་རྩིས་མ་བཏང་ནི་དང་དངུལ་འབད་རྩིས་བཏང་མི་ཚུ་ལུ་མི་འབྱོར་འབད་ནི་ཨིན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད།
བཀག་སྡོམ་འབད་ནི་གིས་རྒྱལ་སྲིད་མི་ཚུ་ལས་ཁོངས་མི་ཚུ་གིས་གནས་སྡོད་ས་ཆུང་ཉོ་ནི་གི་ཐོབ་ཚུལ་འབད་ནི་ལུ་བཀག་སྡོམ་འབད་ནི་དང་། དེ་གིས་མི་སྡེ་སྲིད་ཚུ་ལུ་གནས་སྡོད་ས་ཆུང་གི་གནས་ཚད་དང་གནས་སྡོད་ས་ཆུང་གི་རིན་ཐང་ལུ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་བཟོ་ནི་ལུ་གནོད་སྦྱོར་འབད་ནི་ཨིན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ས་ཆུང་ལ་འབྲེལ་བའི་འབྲེལ་ལས་འབད་ནི་ལུ་བཀག་སྡོམ་འབད་ནི་གིས་གནས་སྡོད་ས་ཆུང་གི་དབང་ཆ་ལུ་འབྲེལ་བ་འབད་ནི་དང་གནས་སྡོད་ས་ཆུང་གི་དབང་ཆ་ལུ་ཉེན་སྐྱོན་འབད་ནི་ཨིན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད།
མི་སྡོམ་མང་བའི་གནས་སྡོད་ཁང་པ་ནི་མི་སྡོམ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྡོད་ཁང་པ་ལས་མི་སྡོམ་མང་བའི་ཁང་པ་བཟོ་བཅོས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། དཔེར་ན་མཐོ་རིམ་ཁང་པ་ཚང་མ་ནི་མི་སྡོམ་མང་བའི་ཁང་པ་ཡིན་པས། དེ་ལས་གཅིག་གི་ཁང་པ་ཡང་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ཁང་པ་དང་མི་སྡོམ་གཅིག་གི་ཁང་པ་དང་མཐུན་པའི་ཁང་པ་ལས་མི་སྡོམ་མང་བའི་ཁང་པ་ཡིན། མི་སྡོམ་མང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དཔེར་ན་རྙིང་པའི་ཚོང་ཁང་ཚང་མ་ཡང་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ནས་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཁང་པ་བཟོ་བཅོས་བྱ་ཆོག་གི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལས་མི་ལོག་གི་ཚོང་ཁང་ཚང་མ་ཡང་མཐོ་རིམ་ཁང་པ་བཟོ་བཅོས་བྱ་ཆོག་གི་རྒྱུ་ཡིན། མི་སྡོམ་མང་བའི་ཁང་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་ཅིན་ཁང་པ་མང་བས་ཁང་པ་རང་གི་གནས་སྡོད་གི་གནས་སྡོད་གཞི་གི་གནས་སྡོད་གཞི་ཉུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་དང་། སྡོད་ས་གྱི་སྐད་ཡིག་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཅིན་ཁང་པ་མང་བས་སྡོད་ས་གི་གནས་སྡོད་གཞི་ཉུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་དང་། མི་སྡོམ་མང་བའི་ཁང་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མི་སྡོམ་ཆེན་པོ་མི་འདོད་པའི་མི་ཚང་མ་ལ་ཁང་པའི་གནས་སྡོད་གཞི་ཉུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད།
འདི་ནི་ཨའི་ཨེལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལག་ལེན་བྱས་ནས་ཉེན་སྤྱོད་དང་དམིགས་བསལ་ལག་ལེན་ནང་དུ་དམིགས་བསལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཛིན་སྐྱོང་དང་དམིགས་བསལ་བཅས་ལག་ལེན་བྱེད་ནི་ལ་སྤྱོད་ཡོད། རྒྱུན་ལས་བརྩོན་མཐར་འགྱོ་ནས་དམིགས་བསལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་ལ་ཨའི་འདི་ཡོངས་སུ་བཟོ་བཏོན་བྱེད་ནི་ལ་སྤྱོད་ཡོད། གཞན་དག་ནི་ཡོངས་སུ་བཟོ་བཏོན་འདི་ཡོངས་སུ་བརྩོན་མཐར་འགྱོ་ནས་དམིགས་བསལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་ལ་ཨའི་འདི་ཡོངས་སུ་བཟོ་བཏོན་བྱེད་ནི་ལ་སྤྱོད་མི་བཏུབ་ཞེས་བཤད་ཡོད།
ལུང་པ་ལ་ལོ་མང་པོ་ནང་འགྲུལ་ལམ་བཀལ་འཛིན་གྱི་ཉེན་ལེན་འདི་ཉེན་ལེན་བཟོ་མི་གི་མིང་ལུས་སྤྱོད་ལ་གཞི་བཞག་སྟེ་ "ཉིན་ཉེན་ལེན" ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། འདི་གིས་དངུལ་ཁུངས་ལ་གང་བ་ཡོད་མི་རང་གིས་ཉེན་ལེན་འདི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། འདི་གིས་ཉེན་ལེན་འདི་མིང་ལུས་སྤྱོད་ལ་འབྲེལ་བའི་ཚད་ལུ་བཟོ་བའི་ཐབས་ལུ་དགོས་པ་ཡོད་མི་དང་། སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཚད་ལུ་ཉེན་ལེན་འདི་བཟོ་ནི་མི་དགོས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་མཁན་ཚུ་གིས་ཉེན་ལེན་འདི་མིང་ལུས་སྤྱོད་ལ་གཞི་བཞག་ནི་དངུལ་ཁུངས་མང་མཐའ་མི་ཚུ་ལུ་དེ་ལུ་ཉེན་ལེན་འདི་དཀའ་ངལ་སྤྱོད་དགོས་པ་ཡིན་ནའང་། དངུལ་ཁུངས་མང་མི་ཚུ་ལུ་དེ་གིས་དཀའ་ངལ་མེད་པ་ཡིན་དེ་བཟོ་ནི་ཡིན་ཞིག་བཤད་ཡོད། མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་ཉེན་ལེན་འདི་སྤྱི་མཐུན་སྦེ་བཟོ་དགོས་པ་དང་། མིང་ལུས་སྤྱོད་ལ་གཞི་བཞག་ནི་དེ་ལུ་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང་དེ་ལུ་ལས་སྦྱོར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཞིག་བཤད་ཡོད།
རང་དབང་ཉེན་ཁང་ནི་གཞུང་ལས་ཁུངས་མེན་པའི་དངུལ་དང་དཔལ་འབྱོར་ལས་འཛིན་ཚོགས་པས་སྐྱོང་བའི་ཉེན་ཁང་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཚོ་ལས་འཛིན་ཚོགས་པ་ཚོས་ཉེན་ཁང་ནང་ཡོད་པའི་ཉེན་པ་རེ་རེར་ཉིན་རེའམ་ཟླ་རེར་དངུལ་སྤྲོད་བྱེད་ཡོད། ༢༠༡༦ ལོར་ཉེན་པ་མི་སྡེ་དགུ་འདིའི་༨.༥% རང་དབང་ཉེན་ཁང་ནང་སྡོད་ཡོད། འདི་ནི་༢༠༠༠ ལས་༨% ཉུང་བ་ཡིན། རང་དབང་ཉེན་ཁང་ལ་མི་མཐུན་པ་ཚོས་ཉེན་ཁང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འདུན་སྤྲོ་ཡིན་པས་དངུལ་དང་དཔལ་འབྱོར་ལས་འཛིན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ན་མི་སྲིད་ཞེས་བཤད་ཡོད། རང་དབང་ཉེན་ཁང་ལ་རོགས་པ་ཚོས་ལས་འཛིན་ཚོགས་པས་སྐྱོང་བའི་ཉེན་ཁང་ཚོ་གཞུང་ལས་ཁུངས་སྐྱོང་བའི་ཉེན་ཁང་ལས་དངུལ་འབྲེལ་དང་དོ་དམ་ལེགས་པར་ཡོད་ཞེས་བཤད་ཡོད།
ཁྲིམས་ལུགས་མཉམ་སྒྲིག་བྱེད་ནི་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་ཚུ་མཉམ་སྒྲིག་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཚུ་མཐུན་སྒྲིག་བཟོ་ནི་ལུ་དགོས་མཁོ་ཡོད་མི་རིགས་སྦེ་བཟོ་ནི་ཨིན། རྒྱུན་ལས་འབད་མི་ཚུ་གིས་དེ་གིས་དངུལ་ལོག་དང་འགྲོ་སྤྱོད་དང་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚུ་ལུ་རོགས་རམ་འབད་དགོས་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད། དེ་འདི་ལུ་གནོད་བསྐྱེད་འབད་མི་ཚུ་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ལུ་འཚོལ་བའི་དོན་ལུ་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད།
༡༩༩༩ ལས་བརྒྱུད་པར་སྨན་འདེད་འཛིན་པ་ཚུ་གི་འཆི་བའི་ཉེན་ཚབ་ཨིན་དང་དེ་འདི་ཨིན་དོ་ནི་ཨིན་དང་རིན་འབྲུག་དང་རྒྱ་ནག་དང་པ་ཀི་སཏན་ནང་མང་བ་བྱས་ཡོད། ༢༠༡༨ ཟླ་༣ ལུ་ ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་བློན་དངུལ་སྤྲོད་མི་ Donald Trump གིས་སྨན་འདེད་འཛིན་པ་ཚུ་ལ་འཆི་བའི་ཉེན་ཚབ་བཏགས་ནི་གི་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད། སྨན་འདེད་འཛིན་ལ་འཆི་བའི་ཉེན་ཚབ་བཏགས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སུམ་གསུམ་རྩ་གཉིས་ཡོད། དེ་ནང་ལས་རྒྱ་ནག་ ཨིན་དང་ རིན་འབྲུག་ ཨི་རཱན་ སཱཝ་དི་ཨ་རེ་ཡ་ ཝི་ཏནཱམ་ མ་ལེ་ཤི་ཡ་ དང་ སིང་ག་པོར་གིས་སྤྱིར་བཏང་སྨན་འདེད་འཛིན་པ་ཚུ་ལ་འཆི་བའི་ཉེན་ཚབ་བཏགས་ཡོད། ཨ་ཤི་ཡ་དང་དབུས་འབྲེལ་གྱི་ལག་ལེན་འདི་ནི་ནུས་པ་ཅན་དང་དེ་ལས་ནུས་པ་མེད་པའི་ནུས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ནང་དུ་སྨན་འདེད་འཛིན་ལ་འཆི་བའི་ཉེན་ཚབ་མི་བཏགས་པ་དང་སྤྱི་ལོ་ཉེར་ལྔ་ལུ་སྨན་འདེད་འཛིན་འཐུས་འགྲོ་བ་ལ་འཆི་བའི་ཉེན་ཚབ་བཏགས་ཡོད། སཱཝ་དི་ཨ་རེ་ཡ་ནང་སྨན་འདེད་འཛིན་བཙུགས་པ་ལ་མེ་རྒྱག་གིས་ཉེན་ཚབ་བཏགས་ཡོད།
བཙོག་སྡོམ་གི་སྡོམ་སྡོམ་མང་དུ་འབྱུང་བ་ནི་སྡོམ་སྡོམ་ནང་ས་སྲོལ་དགོས་མཁོ་ལས་སྡོམ་སྡོམ་ནང་མི་ཚུ་གི་སྡོམ་སྡོམ་ནང་ས་ཡོད་མི་ལས་མང་བའི་སྐབས་སྡོམ་སྡོམ་ནང་འབྱུང་བའི་སྲིད་ལུགས་ཡིན། སྡོམ་སྡོམ་མང་དུ་འབྱུང་བའི་དཀའ་ངལ་ཚུ་གསར་མ་མིན་པ་དང་། ལོ་མང་པོ་ལས་འབྱུང་ཡོད། ཨ་རིའི་སྨན་བརྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་སུ། རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་སྡོམ་སྡོམ་མང་དུ་འབྱུང་བའི་དཀའ་ངལ་འདི་དགོས་མཁོ་ལེགས་སྦྱར་བའི་དོན་ལུ་དངུལ་མང་མེད་པར་བཅོས་དགོས་སྲིད། དེ་ལས་མཐར། རྒྱལ་སྲིད་གི་སྡོམ་སྡོམ་ནང་མི་ཚུ་མང་དུ་འབྱུང་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་རྒྱལ་སྲིད་གི་དམིགས་བསལ་སྲིད་ལུགས་ལུ་དགོས་མཁོ་བསྒྲགས་ཡོད་པ་བཟུང་ནས་སྡོམ་སྡོམ་ནང་མི་ཚུ་མང་དུ་འབྱུང་སྲིད། གཞན་ལས། དམིགས་བསལ་སྲིད་ལུགས་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་སྡེ་ཚུ་ལུ་དངུལ་སྟོང་ལོ་རེ་རེ་ལུ་སྤྲོད་ནས་ཨ་རིའི་སྡོམ་སྡོམ་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་བསལ་སྲིད་ལུགས་ལུ་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་རྒྱུན་དུ་རྟོགས་དགོས་སྲིད། སྡོམ་སྡོམ་མང་དུ་འབྱུང་བ་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ལས་རིགས་ཅིག་ལས་ཅིག་ལུ་མང་དུ་འབྱུང་ཡོད་དེ་ཡང་། སྤྱིར་བཏང་སྡོམ་སྡོམ་མང་དུ་འབྱུང་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཚུ་སྦེ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ཡོད་དེ་དེ་ལུ་ཐབས་ལམ་ཡོད།
2016 ལོའི་ཟླ་ 4 ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ། བརིག་ཏནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སྲིད་པ། ཏེ་རི་མཀུ་ཨེ་ལི་ཕི་སི་ཡས་གིས་བཀའ་བཀོད་ཞུས་ཡོད། དེ་གིས་ཉེན་སྐྱོབ་མི་ཚུ་ 200,000 ལས་ལྷག་པ་ལ་གནས་སྐབས་འབྱོར་བའི་དབང་ཆ་སླར་སྦྱར་བྱས་ཡོད། དབང་ཆ་འདི་གིས་ཉེན་སྐྱོབ་མི་ཚུ་གིས་གནས་སྐབས་འབྱོར་བའི་དབང་ཆ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྤོར་བའི་སྲིད་ལུགས་རྒྱུན་ལས་འདི་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཡོད། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་དེབ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་སྤྱི་མི་ཚུ་གིས་ “བསྒྲུབས་མི་དང་ཡང་ན་ཉེན་སྐྱོབ་གཞན་དག” ལུ་ལས་འགན་བཟོས་མི་ཚུ་གིས་གནས་སྐབས་འབྱོར་བའི་དབང་ཆ་མི་བྱེད་པའི་སྲིད་ལུགས་ཡིན་དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་གནས་སྐབས་འབྱོར་བའི་དབང་ཆ་སྤོར་བའི་ཉེན་སྐྱོབ་ག་རེ་ཡིན་ན་གདམ་འཛིན་བྱེད་ཆོག་གི་རིགས་ཡོད། ཨ་རིའི་ནང་ཉེན་སྐྱོབ་མི་ 5.8 སྟོང་ལས་ལྷག་པ་གིས་གནས་སྐབས་འབྱོར་བའི་དབང་ཆ་མི་བྱེད་བཞག་ཡོད་དེ། མེན་དང་བེར་མཱནཊི་གཉིས་ལས་གཞན་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནི་ཉེན་སྐྱོབ་མི་ཚུ་ལ་གནས་སྐབས་འབྱོར་བའི་དབང་ཆ་བཀག་སྡོམ་མེད། ཉེན་སྐྱོབ་མི་ཚུ་གིས་གནས་སྐབས་འབྱོར་བའི་དབང་ཆ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྡེབ་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ཉེན་སྐྱོབ་བྱེད་ནས་དབང་ཆ་སྤོར་དགོས་ཟེར་བ་ཡོད། རྒྱུ་རྐྱེན་སྤྱི་མི་ཚུ་ལ་དབང་ཆ་སྤོར་བའི་ཁྲིམས་རྙིང་དེ་གིས་ཨ་རི་མི་མང་པོ་ཚུ་དམངས་གཙོ་ལུ་མི་འབྱོར་བའི་སྐོར་ལུ་འབྱུང་བ་དང་དམིགས་བསལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡོད།
བསྟེན་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་བསལ་ལས་རིམ་ཚུ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚོ་བའི་མི་སྣ་ཚོར་མཐུན་འབྲེལ་བྱེད་ནས་ཉེན་སྤྱོད་པ་ཚུ་ལུ་སྐྱོན་བཟོ་ནི་ལས་བཙན་སྡོད་ལས་མ་འདུག དེ་ཚུ་ནི་གྲོས་མཐུན་དང་དཔལ་འབྱོར་སློབ་སྦྱོང་། སྤྱི་ཚོགས་ལུ་ལས་འགན་བཟོ་ནི་ལུ་འབྲེལ་བ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་བཤད་མཁན་ཚུ་གིས་བསྟེན་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་བསལ་ལས་རིམ་ཚུ་གིས་ཉེན་སྤྱོད་པའི་སློབ་སྦྱོང་སྤེལ་ནི། སྤྱི་ཚོགས་སྐྱོན་བཟོ་ནི་དང་ཉེན་སྤྱོད་པ་ལུ་དོ་དམ་ཡོད་པའི་ལས་འགན་བྱེད་ནི་ལུ་དོ་དམ་ཡོད་འདུག མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་དེ་ནི་ཉེན་སྤྱོད་པ་ཆ་མཉམ་ལུ་མི་འོས་པ་དང་། དེ་ནི་ལྷག་པར་སྟོང་བའི་སྐོར་སྦེ་བཟོ་ནི་དང་། ཉེན་སྤྱོད་པའི་མ་འོངས་ལུ་ཡང་དམིགས་བསལ་སྤྱོད་མི་ཚུགསཔ་སྦེ་བཤད་འདུག
དམི་ལི་ཊརི་སི་རིན་ལུ་སྐུལ་མི་འབད། དམི་ལི་ཊརི་སི་རིན་ལུ་སྐུལ་མི་འབད། དམི་ལི་ཊརི་སི་རིན་ལུ་སྐུལ་མི་འབད། དམི་ལི་ཊརི་སི་རིན་ལུ་སྐུལ་མི་འབད། དམི་ལི་ཊརི་སི་རིན་ལུ་སྐུལ་མི་འབད། དམི་ལི་ཊརི་སི་རིན་ལུ་སྐུལ་མི་འབད།
“དབང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ལ་དངུལ་སྤོ་བ” ཟེར་མི་འདི་ནི་དབང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དངུལ་སྤོ་བའི་སྐོར་དང་། དབང་སྐྱོང་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སྲོལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིགས་ལ་དངུལ་བསྐྱར་སྤོ་བའི་རྟགས་རིས་ཡིན། དཔེར་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཏོག་དང་གཞས་སྐད་ཞབས་ཏོག་ ཁང་བཞིན་ ཡིག་རྩོམ་ ནད་གཞི་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ལུ་ཡོད་པའི་དངུལ་སྤོ་བ་ཡིན།
Following the highly controversial 2024 appointment of Ivan Turudić as Chief State Prosecutor (DORH), opposition parties accused the ruling HDZ of capturing the judiciary to protect themselves from corruption probes. Proponents of direct elections argue it would make the prosecutor accountable only to the people and immune to political blackmail. Opponents warn that electing prosecutors turns the justice system into a popularity contest, potentially leading to populist witch-hunts rather than impartial law enforcement.
The Commission for the Resolution of Conflicts of Interest was once one of Croatia's most popular anti-corruption bodies, famous for fining high-ranking politicians (including Prime Ministers) for ethical breaches. However, recent court rulings and legislative changes have stripped it of many powers, essentially preventing it from sanctioning officials for 'violating principles of office' without a complex legal process. Proponents of strong powers argue that without the ability to bite, the Commission is useless against systemic clientelism. Opponents argue that an unelected body should not have the power to ruin political careers based on vague interpretations of 'principles' without strict judicial oversight.
In Croatia, the historic Fimi Media Supreme Court verdict legally convicted the ruling conservative HDZ party of systematically extracting millions from state-owned companies to fund their political campaigns, sparking fierce debate over institutional accountability. While individual actors served prison time, the party itself only faced a fine and continued to dominate national elections, leading critics to argue that the financial penalties are merely a superficial cost of doing business. Proponents argue that dissolving criminally convicted parties is necessary to amputate systemic corruption networks that repeatedly drain the state budget. Opponents argue that banning a major political party disenfranchises hundreds of thousands of everyday citizens and arms future governments with a dangerous legal weapon to banish their political rivals.
ཕྱི་ལོག་ལག་ལེན་འབྱོར་བ་ཟེར་ན་ཚོང་ལས་སྡེ་ཚན་ཚུ་གཞུང་ལས་དབང་སྤྱི་ཚུ་གསང་བའི་འཕྲིན་ལམ་འདི་འགོག་ནིའི་ལམ་ལུ་ལག་ལེན་འབྱོར་བ་བཟོ་དགོཔ་ཨིན་པས། དེ་གིས་དབང་སྤྱི་ཚུ་ལུ་སྐྱོན་འཛིན་དང་ཞིབ་དཔྱད་གི་དོན་ལུ་སྒྲོམ་ནང་གི་འཕྲིན་ལམ་ལུ་འཛུལ་སྤྱོད་འབད་བཏུབ། རྒྱུ་རྐྱེན་བཟུང་མི་ཚུ་གིས་དབང་སྤྱི་དང་གཏན་འབེབས་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཉེན་སྲུང་ལུ་དགོས་མཁོའི་བརྡ་དོན་འབྱོར་བའི་ཐོག་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཉེན་སྲུང་ལུ་གནོད་འཚེ་འབད་ནི་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་བཏུབ་ཨིན་ཟེར་བ་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་དེ་གིས་ལག་ལེན་པའི་སྒེར་གསང་འཚོལ་བ་དང་སྤྱི་སྒོ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནི་ལས་ཉེན་སྲུང་འབད་མི་བཟུང་ནི་དང་ཉེན་སྐྱོབ་མི་ཚུ་གིས་སྤྱོད་སྲུང་འབད་ནི་ལས་ཉེན་སྲུང་འབད་མི་བཟུང་ནི་ཨིན་ཟེར་བ་ཡོད།
རྒྱལ་ཡོངས་ངོས་འཛིན་རིམ་ལུགས་ནི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ངོས་འཛིན་རིམ་ལུགས་ཨིན་ལ། དེ་ནི་སྤྱི་མི་རང་ཚབ་ལུ་གཅིག་གྱི་ཨང་གྲངས་ཡང་ན་ངོས་འཛིན་ཤོག་བྱང་བྱིན་ནས་ངོས་འཛིན་དང་ཞབས་ཏོག་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་ཚུ་ལུ་ལག་ལེན་བྱེད་ཚུགས། རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་སྐོར་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགན་འབད་དེ་ངོས་འཛིན་ལས་ཀ་ཚུ་སྤྱོད་ལེགས་བཟོ་དེ་ངོས་འཛིན་རྐྱེན་འཛིན་སྤྱོད་སྤོར་ལེགས་བཟོ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚུ་ཡོད། གཞན་དག་གིས་སྒེར་གསང་གི་དོན་ལུ་དཀའ་ངལ་ཡོད་དེ་དབང་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བཤེར་མང་བའི་རྐྱེན་དང་སྤྱི་མིའི་རང་དབང་ལུ་གནོད་སྐྱེལ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཟེར་བཞག་ཡོད།
དབང་སྲུང་ནང་ AI འདི་ནི་ རང་བཞིན་དངོས་གནས་ཤེས་ཡོན་ཚུ་ལག་ལེན་འབད་ནི་དང་ དེ་གིས་ དབང་སྲུང་གི་ནུས་ཤུགས་ལས་རྒྱས་དང་ རང་འགུལ་གྱི་གྲོགས་འཕྲིན་དང་ མཉམ་སྤྱོད་དང་སྦྱོར་བའི་གནས་སྟངས་ལུ་ལེགས་ཤོས་བཟོ་ནི་ལུ་ལག་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་ཚུ་གིས་ AI འདི་གིས་ དབང་སྲུང་གི་ནུས་ཤུགས་ལས་རྒྱས་དང་ དམག་དབང་ལེགས་ཤོས་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་ཤོས་བཟོ་ཚུགསཔ་ཨིན་ཞེས་གསུང་ཡོདཔ་ཨིན། གཞན་མི་ཚུ་གིས་ AI འདི་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ལུ་དགེ་བསོད་ཀྱི་འགྱུར་འབྱུང་དང་ མི་རིགས་ཀྱི་ཚད་འཛིན་མེད་སྐབས་དང་ གནས་སྐབས་གང་རུང་ནང་ལུ་མ་འདོད་པའི་འབྱུང་བ་འབྱུང་ཚུགསཔ་ཨིན་ཞེས་གསུང་ཡོདཔ་ཨིན།
དུས་མཉམ་འབྲེལ་དངུལ་སྤྲོད་ཐབས་ཚུ་(དངུལ་རྫས་སོགས་པ) ནི་མི་ཚུ་ལུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དུ་དངུལ་སྤྲོད་བྱེད་བཏུབ་སྟེ་ སྤྱིའི་དངུལ་ཁང་ལས་མི་འགྲོ་སྟེ་བརྒྱུད་འགྱོ་བ་ཡོད། OFAC ནི་སྲིད་དོན་དང་སྲུང་སྐྱོབ་རྒྱུ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ལུ་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་སྤྱོད་བཀག་བཟོས་ཏེ་དངུལ་འབྱོར་འབྲེལ་བ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཡོད། རྒྱུན་ལས་བཟུང་མི་ཚུ་གིས་སྤྱོད་བཀག་འདི་གིས་མི་འདུག་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་སྲུང་སྐྱོབ་སྲིད་དོན་སྒྲིག་འཛིན་ལུ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ནི་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། གཞན་ལས་བཟུང་མི་ཚུ་གིས་སྤྱོད་བཀག་འདི་གིས་མི་ཚུའི་དགའ་སྤྱོད་དང་རང་དབང་ལུ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་དེ་ དངུལ་རྫས་གིས་དུས་དེབ་ནང་མི་ཚུ་ལུ་ཚོད་ལྡན་གྱི་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྦེ་བཟོ་བཏུབ་ཞེས་བཤད་ཡོད།
ངོ་སྤྲོད་རྟགས་འཛིན་བཟོ་བའི་བཟོ་བཅོས་ནི་མིང་སྤྲོད་ལག་ལེན་འབད་ནི་དང་མིང་སྤྲོད་འབད་མི་ཚུ་ངོ་སྤྲོད་ལག་ལེན་འབད་ནི་ལས་སྤྱི་སྒེར་ས་སྒོར་ལྟ་བུ་ཚུ་ལ་ལྟ་བའི་དོན་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་པར་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འབད་བཏུབ། རྒྱུན་ལས་འབད་མི་ཚུ་ནི་སྤྱི་སྒེར་ཉེན་སྲུང་ལེགས་པར་བཟོ་ནི་དང་ཉེན་སྐྱོབ་འབད་མི་ཚུ་ངོ་སྤྲོད་འབད་ནི་དང་མི་འདུག་མི་ཚུ་དང་ཉེན་སྐྱོབ་འབད་མི་ཚུ་འཚོལ་ནི་ལུ་རོགས་རམ་འབད་དོ། གཞན་མི་ཚུ་ནི་སྒེར་གཏང་དབང་ལུ་འཚོལ་བ་དང་ལག་ལེན་འབད་ནི་ལས་འགྱུར་དང་རང་དབང་དང་སྲིད་དོན་གཏང་དབང་ལུ་དམིགས་བསལ་གྱི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ཡོད་མི་ཨིན་ཞིག་གསུང་བའི་ཨིན།
Facial recognition identifies people using biometric data. Supporters cite privacy risks. Opponents argue it aids policing.
མི་དབང་ཆེན་པོ་གི་སྐྱོན་འབྱུང་ཡོད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཛུལ་བའི་སྒོར་ལག་ལེན་ལྷག་པོ་བྱེད་པ་ནི་ཨི་ཡུ་ཡིས་ཁོང་གི་གནས་སྟངས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་སྤྱོད་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བགྱིས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ཚུ་ནི་དགེ་བའི་ལས་འགན་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། མི་མཐུན་པ་ཚུ་ནི་ཨི་ཡུ་ཡིས་ཕྱི་རྒྱལ་འཛུལ་བ་རྒྱ་ཆེན་དུ་འཁོར་བ་དང་ལས་འགན་ལྷག་པོ་བྱེད་ནུས་མེད་པར་འགྱུར་ནུས་ཡོད་ཞེས་ཞུ་ཡོད།
Unanimity allows any country to block decisions. Supporters want faster action. Opponents say vetoes protect sovereignty.
གཉིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ནི་ཨིས྄་ར་ཡཱེལ་དང་པལ་མིས྄་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཨིན། དེ་ནི་པལ་མིས྄་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་ཞིག་ཨིས྄་ར་ཡཱེལ་དང་མཐུན་མཚམས་བཞག་ནས་བཟོ་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན། པལ་མིས྄་གི་འདུན་འཛུལ་ནི་དེ་ཡང་༡༩༨༢ ཨ་རབ་སིན་མིག་ནས་རང་བཞིན་སྦེ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ༢༠༡༧ ལུ་ Hamas (གིས་གྲོས་མཐུན་མི་བྱེད་པའི་དབང་བསྐྱེད་མི་དང་གཞན་དང་མཐུན་འབྲེལ་ཡོད་པའི་སྐད་ཅིག་གི་སྒོ་ནས་) གཉིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་མི་རིགས་སྦེ་མི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟོའི་ཨིས྄་ར་ཡཱེལ་གྱི་འདུན་འཛུལ་ནི་དེ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ནི་Hamas དང་ད་ལྟོའི་པལ་མིས྄་འདུན་འཛུལ་མེད་པར་ཡོད་ན་ཙམ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཨིས྄་ར་ཡཱེལ་དང་པལ་མིས྄་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་མཐུན་ནང་དུ་གཙོ་བོའི་ལས་འགན་ལེན་དགོས་ཡོད། དེ་ནི་ཨོ་མ་བཱ་སྟེང་གི་སྲིད་བློན་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྲིད་བློན་འདི་ཡིས་༢༠༡༣ དང་༢༠༡༤ ལུ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལུ་འགྲོ་སྐྱོད་བྱས་ཡོད་རུང་། དེ་ཤུལ་ལས་སྐྱོན་བྱས་ཡོད། དེ་ཤུལ་ལས་Donald J. Trump སྲིད་བློན་གྱི་དུས་སུ་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་པལ་མིས྄་གི་དོན་ལུ་བརྩམས་མི་བྱས་པར་ཨིས྄་ར་ཡཱེལ་དང་ཨ་རབ་མི་མཉམ་འབྲེལ་བཟོ་ནིའི་ལས་ལ་དུས་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། ཨིས྄་ར་ཡཱེལ་གྱི་སྲིད་བློན་བེན་ཇ་མིན་ནེ་ཐུ་ན་ཧི་ཡིས་པལ་མིས྄་རྒྱལ་ཁབ་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་ནིའི་དབང་ཆ་ཉུང་བའི་སྐོར་ལ་བསམ་ཚུལ་ཡོད་པ་དང་ཡང་ན་གཏན་འཁེལ་མེད་པར་བཤད་ཡོད། ཟླ་༡ ལུ་༢༠༢༤ ཡུ་རོ་པི་ནི་གི་ཕྱོགས་སྲིད་བློན་གྱིས་ཨིས྄་ར་ཡཱེལ་དང་པལ་མིས྄་གཉིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་དགའ་བསུ་བྱས་ཏེ་Israel གིས་Gaza ནང་གི་Hamas སྤང་བའི་དོན་ལུ་བཀག་སྡོམ་མི་བྱེད་བའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད།
རྒྱལ་ཚོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་བསྟན་དང་འབྲེལ་བའི་འཛུལ་བཞག་ནི་ནི་ཚུལ་དུ་ཚུལ་མེད་སྐྱོན་བརྡབ་པ། འཚུབ་སྡུག་དང་སྡུག་བསྡུར་ཡང་ན་གནོད་སྤྱོད་བཏང་ནི། དུད་འགྲོ་དང་དབང་བསྐྱེད་ལས་འགན། རང་རེའི་དབང་བསྐྱེད་ཡང་ན་བར་གཅོད་བཏང་ནི། སྒོ་སྐོར་དང་སྒོ་སྐོར་ལུ་བར་གཅོད་བཏང་ནི། དམག་དབང་གི་སྐད་ཆ་བསྐྱོད་ནི། སྐུ་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་བཏང་ནི། རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་བཏང་ནི་ལས་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་བསྐྱོད་ནི་ཡིན། ༡༩༩༧ ལོར་ཨ་རིའི་ཆུང་སྡེབ་ཉོ་འཚོལ་ལུ་སྤྱོད་ལམ་སྤྱོད་ལམ་བཟོ་བའི་“Leahy Laws” ཞེས་པ་འདི་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་དབང་ཆ་སྤྱོད་མི་ཚུ་གིས་དགེ་བསྟན་དང་འབྲེལ་བའི་འཛུལ་བཞག་བཏང་ནི་ཡང་ན་མི་དགོས་པའི་སྐབས་ལུ་ཆུང་སྡེབ་ཉོ་འཚོལ་བཏང་མི་ཚུ་ལུ་ཚད་འཛིན་འབད་དགོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་བསྟན་དང་འབྲེལ་བའི་འཛུལ་བཞག་བཏང་ནི་ཡང་ན་མི་དགོས་པའི་སྐབས་ལུ་ཆུང་སྡེབ་ཉོ་འཚོལ་བཏང་མི་ཚུ་ལུ་ཚད་འཛིན་འབད་དགོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། ༢༠༢༢ ལོར་འཇར་མཱ་ནིས་ཆུང་སྡེབ་ཉོ་འཚོལ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་སྤྱོད་ལམ་བསྒྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། དེ་ནི་དམངས་གཙོ་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་ཆུང་སྡེབ་ཉོ་འཚོལ་འབད་ནི་ལས་འབྲེལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་སྤྱོད་ལམ་བཟོ་བ་དང་། དབང་ཆ་སྤྱོད་མི་ཚུ་ལུ་ཆུང་སྡེབ་ཉོ་འཚོལ་འབད་ནི་ལས་འབྲེལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་སྤྱོད་ལམ་བཟོ་བ་ཡིན། སྲིད་འཛིན་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཨག་ནི་ཤི་ཀ་བུ་རུ་གིས་དེ་འདི་གིས་“ཞི་བདེ་དང་ནུས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་ཚད་འཛིན་མི་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དགོ” ཞེས་བཤད་ཡོད།
2018 ཟླ་༡༡ ཟླ་བའི་སྔོན་ལ་འཇར་མནའི་མི་སྲིད་དབང་མཁན་ Angela Merkel དང་ ཕརཱནསི་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དབང་མཁན་ Emmanuel Macron གཉིས་ཀ་ཡུ་ཨེ་སྤྱི་དམག་བཟོ་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྐུལ་བའི་བསྐུར་བ་བྱས་ཡོད། མི་སྲིད་དབང་མཁན་ Merkel ནི་ཡུ་ཨེ་ཡིས་ཨ་རིའི་དམག་རྒྱུན་ལ་ཉེན་སྐྱོབ་མི་དགོས་པ་དང་ “ཡུ་རོབ་གྱིས་ངེས་བདེན་སྤྱི་ཚོགས་སྦེ་བཞུགས་ན་རང་རེའི་བདག་སྐྱོང་རང་རེས་བྱེད་དགོས་འདུག” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཡོད། མི་སྲིད་དབང་མཁན་ Merkel ནི་སྤྱི་དམག་དེ་ནི་NATO ལ་མི་གནོད་པ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་དབང་མཁན་ Macron ནི་སྤྱི་དམག་དེ་ཡུ་ཨེ་ཡིས་རྒྱ་ནག་ ཨུ་རུ་སུ་ དང་ཨ་རི་ལ་ཉེན་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཡོད། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མི་ཚུ་ནི་ཡུ་ཨེ་ཡིས་NATO ནས་ཕྱིར་གྱི་འཇིག་རྟེན་གི་འཇིག་རྟེན་འཛུལ་སྤྱོད་ལ་སྤྱི་དམག་མེད་པ་བརྗེད་ཡོད། སྐྱོན་བརྗེད་པའི་མི་ཚུ་ནི་སྤྱི་དམག་དེ་ག་དེ་སྦེ་འབད་དགོས་སྟེ་ཡུ་ཨེ་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་དམག་སྲུང་ལ་གནས་སྟངས་སུ་GDP 2% ལས་ཉུང་བ་སྦེ་འབད་ཡོདཔ་ལས་དེ་ལ་དོགས་པ་ཡོད།
ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་འཐུས་ལུ་གཞུང་གིས་གསང་བའི་ཡང་ན་གསལ་བའི་ཐབས་ལས་སྤྱི་འཐུས་ལུ་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་མི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་མི་དོན་ཚན་ཨིན། 2016 ལོའི་དྲིན་ལན་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ Dov H. Levin གིས་རྒྱལ་ཁབ་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་སྤྱི་འཐུས་ལུ་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་མི་མང་ཤོས་ནི་ཨ་རི་ཡིན་ཞིང་ 81 སྐབས་འདི་ལུ་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་ཡོད་དེ་རྒྱ་སེར་དང་སུ་བི་ཡུན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་སྦྱོར་བའི་ 36 སྐབས་འདི་ལུ་ 1946 ནས་ 2000 བར་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་ཡོད། 2018 ལོའི་ཟླ་ 7 ཚེས་འདི་ལུ་ ཨ་རི་གི་ Representative Ro Khanna གིས་ཨ་རི་གི་གསར་བཏོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་འཐུས་ལུ་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་མི་སྒོ་ལས་འབྲེལ་ཡོད་མི་དངུལ་འབྲེལ་སྤྲོད་མི་བྱེད་ནིའི་གདམ་ཁ་བཀོད་ཡོད། དེ་གིས་ཨ་རི་གིས་“ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཚོགས་པ་ལུ་ཧེང་སྤྱོད་བྱེད་པ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་འཐུས་ལུ་ཧེང་སྤྱོད་དང་བརྟེན་སྤྱོད་བྱེད་པ། ཡང་ན་ཨ་རི་གི་ཕྱི་སྐད་དུ་སྐད་བརྡ་སྤྲོད་མི་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་བརྡ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ལས་སྤྱི་འཐུས་ལུ་གཅིག་གི་སྤྱི་འཐུས་ཡང་ན་ཚོགས་པ་ལུ་རང་དབང་སྤྱོད་བྱེད་པ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ནི་ཨིན།” ཞེས་བཀོད་ཡོད། སྤྱི་འཐུས་ལུ་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་དགའ་མི་འདོད་བདག་དང་སྲིད་འཛིན་ཚོགས་པ་ཚུ་སྤྱི་འཐུས་ལས་ཕྱིར་བཏང་ནི་ལུ་གྲོས་བསྐུར་བྱེད་ནི་ཨིན་ཞེས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མི་ཡོད། མ་རིགས་མི་ཚུ་གིས་དེ་གི་གདམ་ཁ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་གི་སྤྱི་འཐུས་ལུ་ཨ་རི་གིས་འདོད་སྤྱོད་མི་བྱེད་དེ་སྤྱི་འཐུས་ལུ་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་མི་ལུ་འཛམ་གླིང་གི་དཔེ་དངོས་བཟོ་ནི་ཨིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། མ་རིགས་མི་ཚུ་གིས་སྤྱི་འཐུས་ལུ་འདོད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་དགའ་མི་འདོད་བདག་དང་སྲིད་འཛིན་ཚོགས་པ་ཚུ་སྤྱི་འཐུས་ལས་ཕྱིར་བཏང་ནི་ལུ་གྲོས་བསྐུར་བྱེད་ནི་ཨིན་ཞེས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཡོད།
Several EU countries recently recognized the State of Palestine, increasing diplomatic pressure on other member states to follow suit. Croatia has historically maintained strong ties with Israel but faces growing domestic and international pressure regarding the humanitarian crisis in Gaza. Proponents argue that official recognition is a moral imperative that empowers Palestinian moderates and addresses historic injustices. Opponents argue that unilateral recognition without a comprehensive peace treaty undermines Israel's security and fails to address the complex political realities of the conflict.
ཨེ་ཨའི་ནི་མཉམ་སྤྱོད་ལས་ལུ་སྦྱོང་བ་འབད་ནི་དང་། འདི་ལུ་གསརཔ་གཞི་སྒྲིག་འབད་ནི་དང་། མི་དབང་གི་ལས་འགན་བཟོ་ནི་ལུ་ལག་ལེན་འབད་ནི་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད། འཚོ་བའི་འདོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་འཛིན་ཆས་རྒྱུན་ནི་ཨེ་ཨའི་གིས་མི་དབང་མེད་པར་མི་མཚན་དང་འཚོ་བ་བཏང་ནི་ལུ་ལག་ལེན་འབད་ཡོད། ཨུ་རུ་སུ། ཨ་མེ་རི་ཀ། དང་རྒྱ་ནི་གསང་བའི་ཐོབ་མི་སྒྲིག་འབད་ནི་ལུ་ཨེ་ཨའི་ཆས་རྒྱུན་ལུ་བརྒྱུད་སྤྱོད་འབད་ནི་ལུ་བརྩམས་ཡོད་པས། འདི་གིས་“ཨེ་ཨའི་སྲིད་འཛིན་དམར་པོ”ཞིག་འབྱུང་ནིའི་འཇུག་སྐབས་འཚོར་ཡོད། 2024 ཟླ་4 ཚེས་+972 དུས་དེབ་ནང་ཨིས་ཨེ་ཨའི་གི་དམ་བཅའ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་སྐོར་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད། ཨིས་ར་ཡེལ་གི་དམ་བཅའ་ལས་དོན་གྱི་འཛུལ་སྤྱོད་ལུ་ཨེ་ཨའི་གིས་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཀྱི་ལས་རིགས་ལུ་བརྗོད་ཡོད།
The legacy of the 1991-1995 Croatian War of Independence remains a highly sensitive diplomatic and societal issue, with Croatia still actively searching for over 1,800 missing persons. Proponents believe justice, historical accountability, and closure are absolute moral prerequisites before welcoming Serbia into the European Union. Opponents argue that aggressively blocking EU expansion undermines critical regional security, pushes Serbia further into Russia's sphere of influence, and stalls mutual economic progress.
ཡུ་ཨི་དམག་དམག་གི་བསམ་ཚུལ་ནི་དམག་དམག་གི་སྲོལ་ལུ་ཡུ་ཨི་རང་དབང་བརྩོན་འགྲུས་བརྒྱབ་ནི་དང་ NATO བཅས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་འབྱུང་སྤང་ནི་ལུ་དགོས་པ་ཡོད། འདི་གིས་ཡུ་ཨི་གི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་བསྐྱར་བརྒྱབ་ནི་ལུ་སྐྱོན་བརྩོན་འགྲུས་བཟོ་ནི་འོང་། དེ་འབདཝ་ད་རང་དབང་དང་ཡོངས་ཁྱབ་དམག་དམག་ཚུ་གི་ལས་འགན་སོགས་ལུ་དྲི་བ་ཚུ་ཡོད།
ཡུ་ཨེ་ལུ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་བཙུགས་ནི་འདི་གིས་ལུས་སྡེ་འཛིན་དང་དངུལ་ལོག་འབད་ནི་ལུ་རིན་ཐང་སྦེ་འབད་དོ་ཨིན། རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་ཚུ་གིས་འདི་གིས་ཡུ་ཨེ་གི་མཉམ་འབྲེལ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནི་ལུ་རིན་ཐང་ཡོད་དོ་འབད་དོ་ཨིན་ཞེས་གསུང་ཡོད། མི་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་ཚུ་གིས་དངུལ་དང་ལས་སྦྱོར་སྐོར་ལུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་བཙུགས་ནི་གི་དོ་དམ་དང་དངུལ་ལོག་ལུ་དཀའ་ངལ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཞུ་ཡོད།
་ཟླ་དང་ལོག་འཕྲིན་ལོག་འཕྲིན་སྤྱི་དང་འབྲི་སྤྱི་སྐད་ཡིག་གི་སྐད་དུ་གི་གསར་བརྗོད་གསར་བརྗོད་གི་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐད་དུ་སྐ
རྩ་བའི་བསྒྱུར་བཅོས་ནི་ནད་སྔོན་སྲུང་དང་བདེ་སྐྱིད་བཟོ་བའི་དོན་ལུ་སྲིད་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བ་བཟོ་བ་ཡིན། རྒྱུན་ལས་བཟོ་མི་ཚུ་གིས་འདི་གིས་རྩ་བའི་ནད་ཚུ་གི་བསལ་བའི་ལམ་ལུ་དམིགས་བསལ་དང་སྤྱི་སྡོང་གི་བདེ་སྐྱིད་ལེགས་བཅོས་འབད་ཚུགས་འདུག་ཞེས་གཏན་འཁེལ་བཞག་ཡོད། གཞན་གྱི་ཚུ་གིས་འདི་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང་མ་འོས་པའི་འབྲེལ་བ་ཚུ་ཡོད་སྟེ་མ་རིགས་པའི་འབྲེལ་བ་ཚུ་འབྱུང་ནི་འདྲ་བའི་འཇུག་སྤྱོད་ཡོད་སྟེ་གཏན་འཁེལ་བཞག་ཡོད།
ལེབ་གྲོན་ཤ་བཟོ་བ་འདི་ནང་འདྲེན་གྱི་སྐུ་ཁུངས་ལས་བཟོ་ཡོད་ནི་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་དུས་རབས་སུ་ཡོད་པའི་དུད་འབྲུག་བཟོ་བའི་ཚུལ་ལས་སོར་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་བརྩོན་པ་ཚུ་གིས་འདི་གིས་མཐའ་འཁོར་ལས་འབྲེལ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་དུད་འབྲུག་གི་སྐྱོན་སེལ་བའི་དོན་དང་། ཁྱིམ་སྲུང་གི་བརྟེན་འབྱུང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་སྦེ་བཤད་ཡོད། གཞན་དག་གིས་འདི་ལུ་མི་སྤྱོད་པའི་སྐོར་དང་དུས་རབས་རིང་བའི་ནད་སྐྱོན་མ་ཤེས་པ་ཡོད་སྦེ་བཤད་ཡོད།
ནུཀ་ལི་ནུས་པ་ནི་ནུཀ་ལི་ལས་འབྱུང་གི་ནུས་པ་འདི་གིས་འབྱུང་བའི་ཚ་ཚོད་བཟོ་ནས་དེ་ནས་མང་ཆེ་བའི་སྐབས་ལ་སྒོར་རྩིས་ཀྱི་སྒོར་འཕྲུལ་ནང་ནས་གློག་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་བྱེད་ཡོད། ཨའི་རི་ལེན་གྱི་དབུས་ས་ཁར་ནུཀ་ལི་ནུས་པའི་སྒོར་གློག་ཁང་བཟོ་བའི་དོན་ལུ་དགོས་མཁོ་བཞག་ཡོད་མི་དུས་སུ་སྤུན་སྐྱེས་སྐད་དུ་བཏང་ནས་ནུཀ་ལི་ནུས་པ་ཨའི་རི་ལེན་ནང་ལས་བརྒྱབ་མི་འདུག། ཨའི་རི་ལེན་གྱི་ནུས་པ་ལས་སྒོར་རྩིས་ལས་ ༦༠% འདི་སྒྲིག་སྟངས་ལས་འབྱུང་ཡོད་ནི་དང་༡༥% འདི་རིགས་སྲུང་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་ཡོད་དེ་ལས་ལྷག་པ་འདི་སྐྱེལ་དང་སྤུན་སྐྱེས་ལས་འབྱུང་ཡོད། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚུ་ནུཀ་ལི་ནུས་པ་ད་ལྟོ་ཉེས་མེད་དང་སྐྱེལ་ལས་གློག་ཁང་ལས་ལྷག་པའི་ནུས་སྐྱེལ་མེད་སྦེ་བརྗོད་ཡོད། མ་རིགས་སྐྱོན་བརྒྱབ་མཁན་ཚུ་ནུཀ་ལི་ནུས་པ་འདི་ཉེས་མེད་མི་འདུག་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་ཇ་པན་ནང་གི་ནུཀ་ལི་སྐྱོན་གསར་པ་ཚུ་གིས་དེ་གསལ་བར་བཏང་ཡོད།
ནུས་སྤྱོད་འཛུལ་ཞིབ་ལུ་དུས་མཐར་འབད་ན་ནུས་རིགས་གསར་བཟོ་དང་དམིགས་བསལ་རང་དབང་ལུ་རྒྱས་འབད་ཚུགས། རྒྱབ་སྐྱོར་མི་ཚུ་གིས་དེ་ནི་དངོས་གནས་དང་དངུལ་ལོགས་ཀྱི་ནུས་སྤྱོད་ལུ་འཕེལ་བའི་རིགས་དང་དངོས་གནས་ལུ་རིགས་འབད་ནི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མི་དོན་སྦེ་བཟོ་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་དེ་གི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ལུ་དངོས་གནས་ཡོད་མི་སྦེ་བཟོ་ཡོད།
CRISPR ནི་ DNA ལུ་ངེས་པར་བཟོ་བཅོས་འབད་བཏུབ་པའི་སྒྲིག་ཆས་ཆེན་པོ་ཨིན་པས། དེ་གིས་ ཚན་རིག་པ་ཚུ་ལུ་ སྐུལ་བའི་ལས་དོན་ངེས་པར་ཤེས་ནི་ ནད་མིང་ཚུ་ངེས་པར་དཔེ་བསྐྱོད་འབད་ནི་ དང་གཉིས་པ་ གསར་བཟོ་གཏོང་མི་སྨན་ཚུ་བཟོ་ནི་ལུ་རིན་པོ་ཆེ་བའི་རིགས་སྒྲིག་ཨིན། རྒྱུན་ལས་པ་ཚུ་གིས་ ཚད་འཛིན་འབད་ནི་གིས་ སྦྱོང་བའི་དང་སྤྱོད་ལམ་ལུ་ཉེན་སྲུང་དང་སྤྱོད་ལམ་ལུ་སྤྱོད་སྲོལ་འབད་བཏུབ་ཨིན་ཟེར་བ་ཨིན། གཞན་མི་ཚུ་གིས་ ཚད་འཛིན་མང་བ་ཡོད་པ་ཅིན་ གསར་བཟོ་དང་ཚན་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལུ་བརྒྱབ་སྡུག་འབད་ནི་འོང་།
ཡོངས་སུ་འཛུལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ལང་འཕྲུལ་ནང་ནད་མེད་མི་ཚུ་ལ་དགོས་མཁོའི་ཆས་ཆེད་དང་ཞབས་ཏོག་སྤྲོད་བྱེད་ནས་འཛུལ་སྤྱོད་བྱེད་ཚུལ་ཡིན། རྒྱུན་ལས་བཟང་པོ་ཚུ་ནི་འདི་གིས་འདྲ་མཉམ་འཛུལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ནད་མེད་མི་ཚུ་ལ་རང་དབང་འབྱོར་བའི་རིགས་སྤེལ་བ་དང་ནད་མེད་མིའི་དབང་ཆ་ལ་མཐུན་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་རོལ་ལུ་གནད་དོན་འདི་ལག་ལེན་དང་ཉར་བརྟགས་བྱེད་པ་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དང་ཡོད་ཅིང་ཡོད་མི་ལང་འཕྲུལ་ཚུ་ལ་སྟོན་མི་འགྱོ་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲིག་བཀོད་ཆེན་པོ་དགོས་པ་ཡོད།
རང་འཛིན་འཛུལ་ལམ་གྱི་དམིགས་བསལ་ལམ་སྟེང་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་བསལ་མི་འཛུལ་ལམ་དང་སོ་སོ་བཞག་ནས་སྲུང་བཞིན་དང་འཛུལ་ལམ་འགྲོ་འགྲུལ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ནི་ལུ་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། རྒྱུན་ལས་བྱེད་པ་ཚུ་གིས་དམིགས་བསལ་ལམ་སྟེང་ཡོད་པ་ནི་སྲུང་བཞིན་ལས་འཕེལ་བའི་དང་འཛུལ་ལམ་འགྲོ་འགྲུལ་ལེགས་བཅོས་དང་རང་འཛིན་བཟོ་བཅོས་བརྩི་སྲུང་བའི་ལམ་སྟེང་འབད་ནི་ལུ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་སྟེ། མི་རྟག་པའི་མི་ཚུ་གིས་དེ་ནི་རང་བཞིན་འཛུལ་ལམ་གྱི་གྲངས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དེ་བཟོ་དགོས་པ་མེད་སྟེ་ལམ་སྟེང་གི་ས་སྟོང་ཉུང་བར་བརྒྱབ་ནི་ཡིན་ཞིང་།
གཙོ་བོའི་འཛུལ་ལམ་བཟོ་བཅོས་བཟོ་བའི་འབྲེལ་ལམ་ནི་མཐར་སོན་བའི་བཟོ་བཅོས་དང་དུས་ཚོད་བཟོ་བཅོས་དང་འབྲེལ་བའི་འཛུལ་འཕྲུལ་ལུ་བརྟེན་ནས་འཛུལ་ལམ་གྱི་འགྲོ་འགལ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ནི་ཡིན། རྒྱུན་ལས་པ་ཚུ་གིས་དེ་གིས་ལས་འགན་ལེགས་པར་བྱེད་དེ་འཛུལ་ལམ་འཛིན་སྡུད་སྤོ་བརྒྱབ་ནི་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ནི་ལ་བརྩི་བ་ཡོད། མི་རྟག་པ་ཚུ་གིས་དེ་གིས་གནས་ཚུལ་དང་བཟོ་བཅོས་ལ་དངོས་གནས་ཆེན་པོ་དགོས་པ་དང་བཟོ་བཅོས་དང་ཡར་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡོད་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད།
དེ་འདི་ནི་ད་ལྟོའི་བཟོ་བཅོས་དང་སྐྱོང་བའི་ལས་ཀ་གསརཔ་ལམ་དང་སྒང་ལམ་བཟོ་བཅོས་ལ་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས་སམ་གོ་སྐབས་བརྗོད་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་བརྩམས་པ་ཚུ་ནི་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཡོངས་སུ་ཡོད་པའི་བཟོ་བཅོས་ཚུ་གནས་སྐབས་རིན་ཐང་ཉུང་བ་དང་ཚད་ལྡན་བཟོ་བཅོས་ལ་འགྱོ་ནི་ཡིན་ཞིག་གསུང་ཡོད། གཞན་ལ་གསརཔ་བཟོ་བཅོས་ནི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྲུལ་ལམ་དབྱེ་བ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ནི་ལ་དགོས་པ་ཡོད་ཞིག་གསུང་ཡོད།
Uber དང་ Lyft བཅས་པའི་འགྲོ་སྤྱོད་མཉམ་སྤྱོད་ལག་རྩལ་ཚུ་ནི་དངུལ་མེད་མི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ལོག་འབེབས་བྱས་ནས་ལས་འགན་དང་གནས་སྟངས་ལེགས་པར་བཟོ་བཏུབ་མི་འགྲོ་སྤྱོད་གནས་ཚུ་སྦེ་ཡོད། རྒྱུན་ལས་བརྩོན་པ་ཚུ་ནི་དངུལ་མེད་མི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྤྱོད་ལེགས་པར་བཟོ་བཏུབ་པ། རང་རེའི་འགྲོ་སྤྱོད་མི་འདི་ལ་བརྟེན་སྤྱོད་སྤང་བའི་ཉམས་སྦྱོར་དང་། འགྲོ་སྤྱོད་འཛིན་སྐྱོང་ལེགས་པར་བཟོ་བཏུབ་སྦེ་བཤད་ཡོད། གཞན་ལ་རྒྱུན་ལས་བརྩོན་པ་ཚུ་ནི་མི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དངུལ་ལག་ལེན་འདི་ནི་མི་དགོས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཡིན་པ། འགྲོ་སྤྱོད་མཉམ་སྤྱོད་ལག་རྩལ་ལ་ལས་འགན་མང་བ་བྱེད་སྦེ་ཡོད་པ། དང་མི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྤྱོད་ལག་རྩལ་སྤང་བའི་ཉམས་སྦྱོར་ཡོད།
རྒྱུན་ལས་བརྩོན་པ་ཚུ་གིས་དེ་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་ལུགས་སྐུལ་བའི་སྲོལ་ལུ་སྐྱོང་བཞག་དེ་དེ་ལུ་བརྒྱུད་ལུགས་ཀྱི་འདེབས་རིས་ལ་དགའ་བ་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་ལུ་དགའ་བ་འབད་ནི་ཨིན་ཞིང་། མི་རྒྱུན་ལས་བརྩོན་པ་ཚུ་གིས་དེ་གིས་གསར་བཏོད་ལུ་བཀག་སྡོམ་འབད་དེ་འཕྲུལ་འཕྲུལ་བཟོ་བཀོད་པའི་རིགས་ལུ་རིས་བཟོ་རང་དབང་སྤྱོད་ནི་ལུ་བཀག་སྡོམ་འབད་ནི་ཨིན་ཞིང་།
འཛིན་སྐྱོང་དགོས་མཁོ་བཟོ་ནི་འདི་ནི་ འཕྲུལ་འཁོར་ཚུ་གི་ནང་ལུ་ ཇི་པི་ཨེསི་ བརྡ་སྤྲོད་བཟོ་ནི་དང་ འགྲུལ་བའི་ལཱ་ལུས་དང་ སྲུང་སྐྱོབ་ལམ་ལུགས་ལེགས་བཅོས་བཟོ་ནི་ཨིན། རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་མི་ཚུ་གིས་ འདི་ག་ལེགས་སོང་དེ་ནི་ འགྲུལ་ལམ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ འགྲུལ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ལཱ་ལུས་ཚུ་འཛིན་སྐྱོང་བཟོ་ནི་དང་ དེ་ལས་ ལེགས་བཅོས་བཟོ་ནི་གིས་ སྐྱོན་མེད་བཟོ་ནི་ཨིན་ཞིག་གསུང་བའི་ཨིན། མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་ འདི་ག་གིས་ སྒེར་རང་གི་གསང་བ་ལུ་ འཚོལ་བ་བཟོ་ནི་དང་ གཞུང་གིས་ ཚོགས་སྡེ་ལུ་འཛིན་སྐྱོང་བཟོ་ནི་དང་ གནོད་སྐྱོན་བཟོ་ནི་ལུ་ འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ཨིན་ཞིག་གསུང་བའི་ཨིན།
འདི་ནི་གཞུང་གིས་བཀོད་པའི་འགྲུལ་ལམ་ཁྲིམས་བསུབ་ནས་ བདག་རང་གི་སྐྱོན་འཛིན་ལ་གཞི་བཞག་ནས་འགྲུལ་ལམ་ཉེན་སྲུང་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན། རྒྱུན་ལས་བཟང་པོ་ཚུ་ཡང་དག་པར་འོས་སྤྱོད་དང་བདག་རང་གི་སྐྱོན་འཛིན་ལ་རོལ་བ་ཡོད་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་ཡོད། མི་རབ་ཚུ་ཡང་ཁྲིམས་མེད་པར་འགྲུལ་ལམ་ཉེན་སྲུང་ཉུང་སུ་འགྱོ་དེ་བཤད་ཡོད།
གཡེང་བའི་འགྲུལ་བའི་ཉེན་ཚབ་ནི་འགྲུལ་བའི་སྐབས་ལ་ཡིག་འབྲི་བ་བཅས་བདེན་མེད་བྱ་བ་ཚུ་བཀག་སྡོད་བྱེད་ནས་ལམ་སྲུང་བར་བཅུག་ནི་ཡིན། རྒྱུན་ལས་བཟང་པོ་ཚུ་གིས་ཉེན་ཚབ་འདིས་བདེན་མེད་བྱ་བ་ཚུ་བཀག་སྡོད་བྱེད་ནི་དང་ལམ་སྲུང་བ་ཡོད་པ་དང་གཡེང་བས་འབྱུང་བའི་བརྡབ་ཚུ་ཉུང་བར་བཅུག་ནི་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། གཞན་གྱིས་ཉེན་ཚབ་རྐྱངམ་ཅིག་གིས་གནོད་སྦྱོར་ལེགས་ཤོམ་མི་བྱུང་སྲིད་པ་དང་ལས་འགན་བཟོ་ནི་སྐབས་མི་འདོད་པ་ཡོད་ཞེས་བཤད་ཡོད།
མཐའ་མཚམས་མཐར་འགྱོ་མི་མེ་འཁོར་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཚུ་བསྟུན་སྦྲེལ་བྱེད་མི་མེ་འཁོར་རིན་འབད་མི་རིགས་ཨིན་ནའང་། འདི་གིས་འགྲོ་དུས་ཉུང་བཟོ་ནི་དང་། ནུས་ཤུགས་ཡར་བསྐྱེད་ནི་ དང་འབྲེལ་ལས་ཡར་འཕེལ་བའི་ཐོག་ལས་དུས་སྐབས་འགྲོ་བའི་འབྲེལ་ལས་ཡར་བསྐྱེད་ནི་ལས་དངོས་གནང་བ་ཡོད། གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་དངོས་གནང་དགོས་པའི་དངུལ་མང་བ་དགོས་པ་དང་། སྤྱི་མཐུན་མི་མང་བསྡུར་མི་ཚུགས་པ་དང་། དངུལ་དེ་གཞན་ས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ན་དགོས་མཁོ་ཡོད་སྟེ་བཤད་ཡོད།
ནུས་ཤུགས་དང་མཉམ་སྦྱོར་འཕྲུལ་འཁོར་ཚུ་ནུས་ཤུགས་དང་ནུས་ཤུགས་དང་སྤུས་ཆར་མཉམ་སྦྱོར་བྱས་ནས་སྤུས་ཆར་ལ་བརྟེན་སྤྱོད་མི་བཏང་བའི་དོན་དང་འཕྲུལ་འཁོར་ནས་འཕྲུལ་འཁོར་ནུས་ཤུགས་འགྱུར་བའི་དོན་ལས་འདི་ཚུ་ལེགས་སྦྱར་བཟོ་ཡོད། རྒྱུན་ལས་འབྲེལ་མཁན་ཚུ་གིས་འདི་གིས་འཚོ་སྲུང་དང་ནུས་ཤུགས་སྲུང་བའི་ལམ་ལུགས་ལེགས་སྦྱར་བཟོ་ཡོད་ཟེར་བཏང་ཡོད། མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་འདི་གིས་འཕྲུལ་འཁོར་གི་གནས་ཚད་ཡར་འཕེལ་བའི་དོན་དང་འཚོ་སྲུང་གི་གདམ་ཁ་ཉུང་བའི་དོན་དང་ནུས་ཤུགས་འདྲེན་ལམ་ལུགས་ལ་འཚོལ་བ་འབྱུང་སྲིད་ཟེར་བཏང་ཡོད།
བར་ལག་ལམ་སྲོལ་དང་བར་ལག་མཉམ་སྤྱོད་ལས་འགན་རྒྱས་བཏང་ནི་གིས་བར་ལག་འགྱོ་སྤྱོད་ལུ་བསྟན་བཅོས་དང་གནས་སྐབས་ལུ་ཡོད་པའི་འགྱོ་སྤྱོད་ལམ་སྲོལ་བསྐྱར་བཟོ་འབད་དོ། རྒྱུན་ལས་འབད་མི་ཚུ་གིས་དེ་གིས་འགྲོ་ལམ་འཛིན་སྡོད་སྤང་ནི་དང་འཕྲུལ་འདེགས་འདྲེན་སྤྱོད་སྤང་ནི་དང་གནས་སྐབས་ལུ་བཟོ་བཅོས་འབད་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད། གཞན་ཚུ་གིས་དེ་གིས་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་འབྲེལ་ལམ་ལས་ས་སྤོ་ནི་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་འབྲེལ་ལམ་ལས་ས་སྤོ་ནི་དང་སྤྱིར་བཏང་སྤྱོད་མི་མང་བའི་སྐབས་ལུ་དེ་གིས་འབྲེལ་བ་མེད་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད།
འདི་ནི་སྐུད་འཕྲུལ་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་མཐོ་རིམ་སྤེལ་བ་ལུ་བཀག་དམ་འབད་ནི་དང་ མི་ཚུ་གིས་དབང་འཛིན་འབད་དེ་ སྐུད་འཕྲུལ་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ལུ་བརྟེན་སྤྱོད་མི་འབད་ནི་ལུ་གནོད་སྐྱེད་མི་འབད་ནི་ལུ་སྒོ་འབྱེད་འབད་ཡོད། རྒྱུན་ལས་པ་ཚུ་གིས་འདི་གིས་མི་དབང་འཛིན་འབད་ནི་དང་ སྐུད་འཕྲུལ་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ལུ་བརྟེན་སྤྱོད་མི་འབད་ནི་ལུ་སྲིད་རྟགས་མི་འབད་ནི་ལུ་སྒོ་འབྱེད་འབད་ཡོད་ཟེར་བ་ཡོད། གཞན་ཚུ་གིས་འདི་གིས་སྐུད་འཕྲུལ་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་གསརཔ་ཚུ་གི་འཕེལ་འབད་ནི་དང་ སྐུད་འཕྲུལ་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་གསརཔ་ཚུ་གིས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དོ་དམ་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབད་ནི་ལུ་བཀག་དམ་འབད་ནི་ཡོད་ཟེར་བ་ཡོད།
ཐབས་ལམ་གྱི་དུས་མཐུན་འགྱུར་བའི་ཚད་ལྡན་འདི་ནི་ཐབས་ལམ་ཚུ་གི་དུས་མཐུན་འགྱུར་བའི་སྤྱི་ཚད་འགོག་དགོས་པ་དང་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་ནི་དང་སྤྱི་སྟེང་གི་ཐབས་ལམ་གྱི་དུས་མཐུན་འགྱུར་བ་དང་གནས་སྐབས་གནོད་སྐྱོན་སོགས་སྤུང་ནི་དང་སྤྱི་མི་ཚུ་ལུ་ཐབས་ལམ་གྱི་འདེགས་ཆེན་མེད་པར་དུས་མཐུན་འགྱུར་བ་སྤྱོད་ནི་དང་མི་སྲིད་འབྲེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ལས་སྤྱོད་མི་སྤུང་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཟེར་བ་ཡོད། གཞན་དག་གིས་སྤྱི་ཚད་འདི་ཡར་བསྐྱེད་ནི་ལུ་བཟོ་བཅོས་གི་འདེགས་ཆེན་ཡོད་པས་ཐབས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་འདི་ཡར་བསྐྱེད་ནི་དང་སྤྱི་སྟེང་གི་གནས་སྐབས་གནོད་སྐྱོན་ལུ་དགོས་མཁོ་མེད་ཟེར་བ་ཡོད།
འཛིན་སྡུད་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་ནི་འཛིན་སྡུད་མང་བའི་ས་ཁུལ་ཚུ་ནང་དུ་འཛིན་མི་ཚུ་གིས་དུས་ཚོད་གཅིག་ནང་སྦེ་འཛིན་སྡུད་གནང་དགོས་པའི་སྐབས་ལུ་དངུལ་གྲངས་སྤྲོད་དགོས་མི་ལས་བྱུང་ཡོད། འདི་གིས་འཛིན་སྡུད་དང་དུས་ཡུན་གནོད་པ་སྤང་ནི་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཛིན་སྡུད་འཕེལ་བའི་དངུལ་ལེན་བཟོ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མི་སྐོར་ལས་རྒྱུན་ལུགས་གཞན་ཚུ་གིས་བཤད་ཡོད། གཞན་ཚུ་གིས་འདི་ནི་དངུལ་མང་མི་ཚུ་ལུ་མི་དགོས་པའི་སྐོར་དང་འཛིན་སྡུད་འདི་ས་ཁུལ་གཞན་ལུ་སྤུང་ནི་མ་ཚུགས་པའི་སྐོར་བཤད་ཡོད།
མཉམ་འབྱོར་འཛིན་འཕྲུལ་དང་མཉམ་སྤྱོད་འཛིན་འཕྲུལ་ལ་དགོས་མཁོའི་བསྐྱར་བཅོས་བྱེད་པ་ནི་མི་ཚུ་ལུ་འཕྲུལ་འཛིན་འཕྲུལ་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དོན་ལུ་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་དོ་དེ་གིས་འཕྲུལ་འཛིན་འཕྲུལ་གྱི་གྲངས་སུ་ཉུང་བ་དང་འཕྲུལ་འཛིན་འཕྲུལ་ནང་ཡོད་པའི་སྤྱི་སྟེང་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་སྤྱོད་སྒོ་ཉུང་བ་དང་སྤྱི་མཐུན་འབྲེལ་བ་འབད་ནི་ལུ་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་དོ། རྒྱུ་མཚན་མི་མཉམ་མཚམས་བརྩོན་མི་ཚུ་གིས་དེ་གིས་འཕྲུལ་འཛིན་འཕྲུལ་ལུ་དགོས་མཁོ་མེད་པ་དང་གནས་ཚུལ་དེ་གིས་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དང་མི་ཚུ་ལུ་རང་རེའི་འཕྲུལ་འཛིན་འཕྲུལ་སྤྱོད་ནི་གི་དོན་ལུ་དལ་འབྱོར་ཡོད་པ་བཤད་དོ།
2023 ལོའི་ཟླ་ 5 ཚེས་གཅིག་ལུ་ པོ་ལེནཌིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་པ་ ཨེན་ཇི་རིད་ཌུ་ད་ཡིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་ལུ་མི་དང་སེར་སྦེ་འགྲུལ་འཛིན་གྱི་ཐོལ་དངུལ་བཏོན་ནིའི་ཁྲིམས་ལུ་དུས་མཐུན་བཟོས་ཡོད། དེ་དགོས་མི་དུས་ 7 ཚེས་ 1 ལས་འགོ་བཙུགས་ནི་དང་ A2 ཀོ་ནིན – སི་ཏི་ཀོོཀིའི་དང་ A4 ཝུརོས་ལོ – སོས་ནི་ཅའི་ཐོལ་ལམ་གཉིས་ལུ་ལུས་ཡོད། ལམ་ལུགས་དེ་གི་ཁྲིམས་ཞུ་བ་འབྲེལ་བ་དང་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལས་བཟོས་ཡོད་པ་དང་ སེམ་ལུ་ཟླ་ 5 ཚེས་ 26 ལུ་བཀལ་ཡོད། དེ་ཤུལ་ལས་སེ་ནེཊི་ལུ་ཟླ་ 6 ཚེས་ 21 ལུ་གཞི་བཙུགས་ཡོད་དང་གཞི་བཙུགས་མེད། ཁྲིམས་དེ་གིས་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་ལུ་མི་དང་སེར་སྦེ་འགྲུལ་འཛིན་གྱི་ཐོལ་དངུལ་མི་བཏོན་ནི་ཡོད། དེ་འདི་ལས་མངོན་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་དང་བསེར་འཁོར་གྱི་ཐོལ་དངུལ་ནི་དེ་འདི་ལས་བཏོན་དགོས་ཡོད།
ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ནང་མ་རི་ཝ་ནའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཡང་ན་མི་ཡོད་པའི་བཀོལ་སྤྱོད་དང་བཙུགས་སྤྱོད་ལ་བཀག་འགོག་ཡོདཔ་ཨིན། 2014 ལོར་ཀོ་ལོ་ར་དང་ཝ་ཤིང་ཏཱན་གཉིས་ནི་མ་རི་ཝ་ནའི་ཁྲིམས་ལུགས་འབད་བཅུག་དང་ཚད་འཛིན་འབད་མི་སྲིད་གི་སྒོ་ལས་དང་པ་རིང་གི་ལུང་པ་གཉིས་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།
The dual practice of medical professionals has sparked intense debate in nations with universal healthcare, where patients often face months-long wait lists for critical procedures in public hospitals while the same doctors are available immediately in private clinics for a fee. Critics argue this creates a severe conflict of interest that fundamentally undermines the ethos of universal healthcare. Supporters of the current system point to the severe brain drain of medical professionals to wealthier nations, arguing that private clinic income is the only thing keeping top-tier specialists from leaving the country entirely. Proponents support a ban because they believe it will force doctors to improve the efficiency of the public system instead of profiting from its failures. Opponents oppose a ban because they fear it will instantly trigger a mass exodus of talent from public hospitals, leaving low-income patients with even worse care.
ལུང་པ་དང་དམ་དབང་གི་དབང་བཙུན་ཚོགས་པའི་འདུས་མི་Jaroslaw Kaczynski ནི་ལོ་རྒྱུས་ 65 ལས་ཡུན་རིང་དང་ལོ་རྒྱུས་ 18 ལས་ཉུང་བའི་མི་ཚུ་ལ་སྟོན་མི་སྨན་སྤྱོད་སྟེར་དགོས་ཞེས་སྐུལ་བ་བཏང་ཡོད། འདི་གིས་རྨིན་གཏོད་གི་གནས་སྟངས་དང་སྨན་སྤྱོད་གི་གནས་སྟངས་ལ་གནད་དོན་འབྱུང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་བརྩམས་པ་ནི་སྨན་སྤྱོད་དང་གསོ་བའི་དོན་ལ་མི་ཚུ་གང་རུང་ལ་འཐོབ་ཚུགས་པ་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། དེ་ལས་སྨན་སྤྱོད་སྟེར་ནས་མི་ཚུ་གི་གསོ་བ་ལེགས་ཤོས་བྱེད་ཐུབ་དེ་གསོ་བའི་འདི་གི་སྤྱི་སྒོ་འབྲེལ་བའི་འབྲེལ་བ་སྤང་ཐུབ་ཞེས་བཤད་ཡོད། གཞན་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དངུལ་དངུལ་གྱི་ནུས་པ་དེ་འདི་ལ་མི་འབྱུང་སྲིད་པས་དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། དེ་ལས་ཆེ་བའི་དབང་བཙུན་ལས་འགན་འདི་གིས་དུས་མཐར་ཚད་ལྡན་འཕྲལ་བའི་འབྲེལ་བ་འབྱུང་སྲིད་པས་དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། དཔེར་ན་པོ་ལན་གྱི་དུས་རབས་འདིར་ཚད་ལྡན་འཕྲལ་བ་དེ་བརྗེད་ཡོད།
While abortion is legal in Croatia, widespread "conscientious objection" often renders it inaccessible in public hospitals, a crisis highlighted by the Mirela Čavajda case. Proponents argue doctors retain moral rights even at work. Opponents claim this loophole denies women taxpayer-funded healthcare.
Croatia boasts one of Europe's strongest cafe cultures, where drinking coffee and smoking cigarettes on outdoor terraces is a daily ritual for many. However, health advocates point out that secondhand smoke remains dangerous even outdoors, especially in densely packed seating areas. Proponents argue a ban would protect public health, reduce litter from cigarette butts, and align with stricter EU health trends, while opponents argue this would destroy a beloved cultural tradition, hurt the hospitality sector financially, and represent a severe overreach by the nanny state.
Following several highly publicized health scares involving teenagers, the debate over banning the sale of energy drinks to minors has gained significant traction in Croatia. These beverages often contain dangerously high levels of caffeine, taurine, and sugar, which can lead to rapid heart rates, anxiety, and sleep disorders in developing bodies. Proponents argue that energy drinks are just as harmful to minors as alcohol or tobacco, making a strict age restriction a necessary public health intervention, while opponents argue that a ban is an unenforceable nanny state overreach, pointing out that a cup of strong coffee has similar caffeine levels and that parents should be responsible for their children's diets.
གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་གསོ་བའི་ལས་འགན་ནི་མི་རབས་རེ་རེས་སྲིད་དབང་ལ་དངུལ་སྤྲོད་ནས་མི་གཞན་ཚང་མར་གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་འགན་རེད། འདིའི་ནང་སྲིད་དབང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བ་བྱེད་ནའང་ ཡང་ན་ སྲིད་དབང་གིས་པར་སྤྱིའི་གསོ་བའི་ལས་འགན་པ་ལ་དངུལ་སྤྲོད་ནས་བྱེད་ཆོག་པ་རེད། གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ལས་འགན་ནང་མི་ཚང་མ་རྒན་ལོ་ ཡང་ན་ དངུལ་འབྲེལ་དང་ གནས་སྐབས་གང་རུང་ཡང་གསོ་བ་ཐོབ་ཐུབ་པ་རེད། གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་གསོ་བའི་ལས་འགན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནི་ དབྱིན་ཇི་ ཀེ་ན་ཌ་ ཏའི་ཝཱན་ ཨིས་ར་ཡེལ་ ཕརཱནས་ བེ་ལ་རུས་ ཨུ་རུ་སུ་ དང་ ཡུ་ཀརེན་ཡིན་པ་རེད།
བེབ་ཕུད་འདི་ནི་ནི་ཀི་ནི་གི་སྤྱི་སྒང་ལུ་བརྡུད་ཕུད་དང་མཉམ་སྦྲེལ་ཡོདཔ་ཨིན། བརྡུད་ཕུད་ནི་མི་སྦྱོང་བ་མེདཔ་དང་སྤྱི་སྒང་ལུ་མི་བདེ་བསུན་འབྱོར་འབད་ནི་ཨིན། གཞོན་ནུ་ཚུ་ལུ་དེ་ཚུ་ལས་གནོད་སྐྱོན་མངོན་སྟོན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱུ་མཚན་སྦེ་བསྐྱར་འབུལ་བཀག་ནི་གིས་གཞོན་ནུ་ཚུ་གི་གནོད་སྐྱོན་ལས་ཉེན་ཁ་སྲུང་ནི་དང་ མི་བདེ་བསུན་སྤྱོད་ལམ་རིམ་རྟག་པར་སྤྱོད་ནིའི་ཉེན་ཁ་སྤང་ནི་ དང་མི་སྡུག་བསྔལ་གི་འབྲེལ་ལམ་འགོག་ནི་ལུ་གནོད་སྐྱོན་ཡོདཔ་ཨིན། གཞན་མི་ཚུ་གིས་དེ་བཀག་ནི་ནི་ཚོང་འདབ་གི་རང་དབང་ལུ་གནོད་སྐྱོན་འབད་ནི་དང་ འཚོང་སྤྱོད་གི་གདམ་ཁ་ལུ་བཀག་སྡོམ་འབད་ནི་དང་ སློབ་སྦྱོང་དང་ཕ་མའི་སྐྱོན་འབད་ནི་གིས་མི་བདེ་བསུན་སྤྱོད་ལམ་འགན་འབད་ནི་ལུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡོདཔ་ཨིན།
ལོག་སྤྱོད་ནི་ སྲིད་འཛིན་གྱིས་ཞབས་ཏོག་ཡང་ན་ལས་རིགས་ཞིག་གི་དབང་དུ་དང་དབང་བསྐྱེད་འབད་ནས་ རིན་ལེན་ལས་འཛིན་ལ་འགྲོ་བའི་ལས་སྦྱོར་ཨིན།
2022 ལོར་ ཨ་རི་ཨང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀེ་ལི་ཕོར་ནི་ཡཱ་རྫོང་གི་ལས་བཀོད་པ་ཚུ་གིས་ དེ་རིང་གི་ཚད་ལྡན་དམིགས་བསལ་དང་མཐུན་འབྲེལ་མེད་པའི་“བརྡ་སྤྲོད་འབད་མི་ཡང་ན་བརྡ་སྤྲོད་འབད་མི་མི་དགོས་པ”འདི་སྨན་པ་ཚུ་ལུ་ཉེན་སྤྱོད་འབད་ཆོག་བཅུག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་ཅན་ཚུ་གིས་དེ་འདི་ལུ་སྨན་པ་ཚུ་གིས་བརྡ་སྤྲོད་འབད་མི་དགོས་པ་དང་ ལུས་རིགས་ཀྱི་མཐུན་འབྲེལ་དེ་གསལ་བཤད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལུ་ཀུ་ཤུ་ནང་ལུ་སིཀུར་ཡོདཔ་དང་ མི་སེར་ལུས་རྒྱུ་འདི་ནད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཡོདཔ་དང་ དངུལ་སྐུ་འདི་ནང་ལུས་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་འཕྲུལ་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡོདཔ་ལས་མཐུན་འབྲེལ་ཡོདཔ་བཤད་ཡོད། གཞན་མི་ཚུ་གིས་དེ་འདི་གསོལ་བའི་དབང་ཆ་དང་ལུས་རིགས་ཀྱི་མཐུན་འབྲེལ་འདི་ཉུང་ཉུང་ལུ་བསྒྱུར་འགྱུར་ཡོདཔ་ལས་བརྡ་སྤྲོད་འབད་མི་དགོས་པ་བཤད་ཡོད།
འཛམ་གླིང་གི་ནད་གཞི་ཚོགས་པ་འདི་ནི་ ༡༩༤༨ ལོར་གསར་བཏོན་བྱས་ཡོད་ནའང་ ཨུ་ནའི་ཊེཊ་ནིཊ་ཤིན་གྱི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས། དེའི་གཙོ་བོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ “འཛམ་གླིང་གི་མི་རབས་ཡོངས་ཀྱིས་ནད་གཞི་གི་ཡང་དག་ཤོས་ཅན་ལེགས་ཤོས་ལམ་ལུགས་ལ་འབད་ཚུལ་འཐོབ་པ” ཡིན། ཚོགས་པ་འདིས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལ་ཧེང་བཀལ་རིམ་པའི་རིམ་ལུགས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་དེ་ འཛམ་གླིང་གི་ནད་གཞི་སྲོལ་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ལུགས་སྒྲིག་སྟངས་སྒྲིག་དེ་ འཛམ་གླིང་གི་ནད་གཞི་གནས་ཚུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་དང་གནས་ཚུལ་བཏང་ནས་ World Health Survey ནང་ལས་གནས་ཚུལ་བཏང་ཡོད། WHO འདིས་འཛམ་གླིང་གི་ནད་གཞི་ལུ་དམིགས་བསལ་བྱས་ནས་ ཨི་བོ་ལཱ་དང་ནད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་བཟོ་བཅོས་དང་ ཕུན་ཚོགས་ནད་དང་སྤུ་སྦུག་ནད་སྐྱོན་སྐྱོན་བཅོས་སྒྲིག་ལུ་སྤྱོད་ཡོད། ཚོགས་པ་འདི་ནི་ ༡༩༤ རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་ཚོགས་འདུ་གིས་སྐྱོང་བཞག་ཡོད། དེ་ནི་ལས་མི་ཚུ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་བྱེད་པའི་དགོན་སྤྲོད་ལས་འབྲེལ་ཡོད། ༢༠༡༨ དང་ ༢༠༡༩ ལོར་ WHO ལུ་ $5 བི་ལི་ཡན་གྱི་དངུལ་འབྲེལ་ཡོད་དེ་ དེའི་དངོས་གཙོ་འབྲེལ་མི་ཚུ་ནི་ ཨ་རི་ (༡༥%) ཡིན་ནའང་ ཡུ་ཨི་ (༡༡%) དང་ Bill and Melinda Gates Foundation (༩%) ཡིན། WHO གི་རྒྱུ་འབྲེལ་མི་ཚུ་ནི་ དངུལ་འབྲེལ་བཀག་ནི་གིས་ Covid-19 ནད་འཛིན་འབྲེལ་འཛུལ་ལུ་འབྲེལ་བ་འབྱུང་ནི་དང་ ཨ་རིའི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱུ་འབྲེལ་ལུ་སྐྱོན་འབྱུང་ནི་ཨིན་ཟེར་བཤད་ཡོད།
2018 ལོར་ ཨ་རིའི་ Philadelphia གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལས་དོན་པ་ཚུ་གིས་ གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ heroin སྨན་ལག་ལེན་འབད་མི་གི་དུས་སྐབས་ལུ་ “བདེ་འཇགས་ཀྱི་ས་སྒོར” ཁ་ཕྱེ་ནིའི་དོན་ལུ་ བསྐྱར་བཀོད་འབད་ཡོད། 2016 ལོར་ ཨ་རིའི་ནང་ 64,070 མི་ཚུ་སྨན་ལག་ལེན་ལས་འབྱུང་བའི་འཆི་བ་ལུ་འཆད་ཡོད་—་2015 ལས་ 21% ཡར་བསྐྱེད་ཡོད། ཨ་རིའི་སྨན་ལག་ལེན་ལས་འབྱུང་བའི་འཆི་བ་གི་ 3/4 ནི་ opioid སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་ཚུ་ལས་འབྱུང་ཡོད་ དེ་ནི་ སྨན་སྐྱོན་སྨན་ཚུ་ དང་ heroin དང་ fentanyl ཡོད། སྨན་ལག་ལེན་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ ནད་གཡོག་དང་མཉམ་སྦྱོར་འབད་མི་སྨན་དོན་ལས་ སྨན་ལག་ལེན་འབད་བཏུབ་སྦེ་ Vancouver, BC དང་ Sydney, AUS ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ཚུ་གིས་ བདེ་འཇགས་ཀྱི་ས་སྒོར་ཁ་ཕྱེ་ཡོད། བདེ་འཇགས་ཀྱི་ས་སྒོར་གྱིས་ སྨན་ལག་ལེན་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ སྨན་ནི་འདོད་མེད་དང་སྐྱོན་མེད་པའི་སྨན་བྱིན་ནི་ལས་ སྨན་ལག་ལེན་ལས་འབྱུང་བའི་འཆི་བ་མང་ཚད་མར་ཕབ་ཡོད། 2001 ལས་བརྒྱུད་ Sydney, Australia གི་ བདེ་འཇགས་ཀྱི་ས་སྒོར་ནང་ 5,900 མི་ཚུ་སྨན་ལག་ལེན་ལས་འབྱུང་བའི་སྐབས་འཆད་ཡོད་ དེ་འདི་ནང་མི་གཅིག་ཡང་འཆི་མ་འདུག། རྒྱུ་མཚན་བཤད་མི་ཚུ་གིས་ བདེ་འཇགས་ཀྱི་ས་སྒོར་ནི་ སྨན་ལག་ལེན་ལས་འབྱུང་བའི་འཆི་བ་མང་ཚད་མར་ཕབ་ནི་དང་ HIV-AIDS སོགས་ ནད་ཚུ་སྤེལ་མ་བཏང་ནིའི་གཏན་འཁེལ་བཟོ་ཡོད་པའི་ཐབས་ཐག་གཅིག་ཨིན་ཟེར་བཤད་ཡོད། མི་མཐུན་པ་ཚུ་གིས་ བདེ་འཇགས་ཀྱི་ས་སྒོར་གྱིས་ ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་སྨན་ལག་ལེན་འབད་ནི་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ནི་དང་ སྤྱི་སྨན་བཟོ་བའི་ལས་ཁུངས་ལས་ འབྲེལ་ལམ་སྤྱོད་ནི་འོང་།
“Legislative initiative” means the power to formally propose new EU laws. Supporters say elected lawmakers should have this power. Opponents argue it risks politicizing EU governance.
འདི་ལས་འབྲེལ་བའི་སྤྲོད་འབེབས་ལ་ཚད་འཛིན་མེད་པ་དང་འདྲ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། མི་སྡོམ་འབྲེལ་བའི་སྤྲོད་འབེབས་ལ་ཚད་འཛིན་མེད་པ་ནི་པོ་ལེནཌིའི་སྤྱི་ཚོགས་གཙོ་བོ་ལ་དབང་ཆ་སྤྲོད་འབད་བའི་རྒྱུ་རུ་བཏང་ཡོད་མི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་ཟེར་བའི་སྐོར་གྱི་མཐུན་མཚམས་ཡོད། རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོད་འབེབས་འདི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་མི་སྡོམ་འབྲེལ་བའི་སྤྲོད་འབེབས་འབད་དགོས་པ་ཡོད་ཟེར་བའི་སྐོར་ཡོད།
སྲིད་བློན་ཚུ་གི་རྩིས་སྤེལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནི་ ཨཱཱར་ཇེན་ཊི་ན (ལོ་ ༧༥), བཱར་ཛིལ (དགེ་བཤེས་དང་དགེ་སྐྱོང་ཚུ་ལོ་ ༧༥), མེཀ་སི་ཀོ (དགེ་བཤེས་དང་དགེ་སྐྱོང་ཚུ་ལོ་ ༧༠), དང་སིང་ག་པོར (སྲིད་ཚོགས་ཚུ་ལོ་ ༧༥) ཡིན།
Croatia has one of the largest diasporas relative to its population in the world, with a specific electoral district (XI. constituency) reserved for citizens living abroad. This issue often splits the electorate between those who view the diaspora as an inseparable part of the national identity and those who adhere to the principle of "no taxation without representation." Proponents argue that every citizen has a constitutional right to shape the country's future. Opponents argue that it is unfair for those who do not bear the economic or social consequences of the election to influence the outcome.
ཨ་རིའི་དམིགས་བསལ་ནི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་མི་ཚུ་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དབང་སྤྱི་དང་སྡེ་ཚོགས་གཉིས་དང་ཚོགས་འདུ་གཉིས་ལ་ལས་འགན་བཟོ་ཆོག་མི་བཀག་པ་མེད། རྒྱལ་ཡོངས་ཚུ་གིས་ཉེས་བྱས་ཀྱི་མི་ཚུ་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་དང་མི་སྡེ་ལས་འགན་བཟོ་མི་ཆོག་པའི་བཀག་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པ་ཡོད།
In Croatian parliamentary elections, voters can circle a specific candidate on a party's list, but that candidate only jumps the predetermined list order if they receive at least 10% of the list's total votes. Proponents argue lowering or removing this threshold would drastically increase democratic accountability and weaken the authoritarian grip of party bosses who currently pack the top of the lists with loyalists. Opponents argue that parties are cohesive ideological platforms, not just random collections of individuals, and strong party discipline is required to form a stable, functioning government.
Online voting (e-voting) allows citizens to cast votes via the internet, a system successfully pioneered by Estonia. Proponents argue it is a necessary evolution for the 21st century that dramatically increases accessibility for young people and the diaspora. However, cybersecurity experts warn that while a hacked bank account can be refunded, a hacked election is irreversible and leaves no physical paper trail for audits. Supporters claim it boosts democracy; opponents fear it compromises national security.
Often called 'i-voting,' this system is famously used in Estonia to boost convenience. Supporters argue it is a 21st-century necessity to engage the 'TikTok generation' and enfranchise citizens living abroad. However, security experts warn that digital ballots leave no paper trail and are vulnerable to undetectable manipulation by foreign adversaries like Russia. While modernizers see it as the future, traditionalists fear it removes the privacy of the voting booth, opening the door to family coercion and massive fraud.
ཡུལ་མང་ཚོགས་ནང་གིས་གུང་སྤྱིའི་དབང་ཆ་ནི་ཡུལ་མི་ཚོས་རྐྱངམ་ཅིག་ལ་སྤྱོད་ཆོག་སྟེ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ཚོས་ཡུལ་ནང་བསྡོམས་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་དབང་ཆ་གནང་བའི་ཡུལ་ཡོད་ཡོད།
Article 7 allows the EU to penalize members for breaching democratic standards. Supporters want faster enforcement. Opponents fear political misuse against sovereign states.
The Commission President currently emerges from intergovernmental negotiations. Supporters favor direct elections for legitimacy. Opponents warn this would turn the Commission into a partisan office.
